Pierwsze wzmianki o zorganizowanym ratownictwie ogniowym na ziemiach polskich pochodzą z okresu średniowiecza. Z biegiem stuleci władze miejskie przywiązywały coraz więcej uwagi do wyposażenia w sprzęt przeciwpożarowy i do prewencji. W latach sześćdziesiątych XIX wieku organizacje przeciwpożarowe powstają niezależnie we wszystkich zaborach:
W Galicji:
1860 – powstaje Krajowe Towarzystwo Ubezpieczeń od Ognia, od swojego patrona św. Floriana zwane “Florianką”,
1862 – początek akcji tworzenia pierwszych stowarzyszeń strażackich:
1865 – Kraków, Gródek, Tarnów,
1867 – Wadowice,
1868 – Lwów, Stanisławów,
1869 – Bochnia,
1871 – Brody, Przemyśl, Sambor, Żywiec,
1875 – we Lwowie I Krajowy Zjazd Strażacki powołuje Krajowy Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim. Rozwija się działalność organizacyjna.
W Królestwie Polskim:
1864 – powstaje OSP w Kaliszu,
1871 – powstaje OSP w Częstochowie,
1881 – działa 27 organizacji strażackich
1915 – władze rosyjskie zatwierdzają ustawę Towarzystwa Świętego Floriana,
1916 – w Warszawie Ogólnokrajowy Zjazd Straży Ogniowych powołuje Związek Floriański.
W zaborze pruskim:
1867 – powstaje Prowincjonalny Śląsko-Poznański Związek Strażacki, który w 1893 r. Przekształca się w:
– Poznański Prowincjonalny Związek Straży Pożarnych,
– Prowincjonalny Związek Straży Pożarnych na Górnym Śląsku,
1880 – powstaje Pomorski Związek Prowincjonalnych Straży Pożarnych.
W latach I wojny światowej:
Strażacy wszystkich zaborów walczą o niepodległość w Polskiej Organizacji Wojskowej, w powstaniu Wielkopolskim, w Powstaniach Śląskich.
W listopadzie 1918 r. – aktywnie uczestniczą w rozbrajaniu garnizonów niemieckich i austriackich.
We wrześniu 1921 r. Związki działające pod zaborami łączą się w jeden – Główny Związek Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Lata II wojny to walka na wszystkich frontach.
W grudniu 1939 r. utworzono strażacką organizację konspiracyjną “Skała”, która w 1943 r. weszła w skład Korpusu Bezpieczeństwa.
W latach 1939-1945 tysiące strażaków poległo w szeregach Wojska Polskiego i organizacji podziemnych.
W 1949 r. Rada Ministrów wydaje rozporządzenie o rozwiązaniu Związku.
W grudniu 1956 r. Związek OSP zostaje reaktywowany.
W kwietniu 1992 r. podczas IX Zjazdu Krajowego przyjęto nazwę Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej.
X Zjazd Krajowy Związku w czerwcu 1997 r. przyjął program działania na przełom tysiąclecia – lata 1997 – 2002, a Nadzwyczajny Zjazd Krajowy w październiku 1999 r. przyjął statut dostosowujący strukturę Związku do nowego podziału administracyjnego kraju.
Psychologiczne aspekty ewakuacji osób z zagrożonych obszarów – jak rozmawiać z osobami w stresie?
Praca strażaka to nie tylko działania techniczne. Wiąże się ona również z bezpośrednim kontaktem z ludźmi. Najczęściej są to osoby w sytuacji zagrożenia, które doświadczają bardzo silnych emocji. Podczas ewakuacji ludzie dotknięci bezpośrednim zagrożeniem zdrowia lub życia przeżywają ogromny stres, najczęściej nieporównywalny do wcześniejszych. Może on prowadzić do irracjonalnych zachowań, niemożności podjęcia decyzji lub nawet ataku paniki. Ważne jest tu przygotowanie psychologiczne do działań. Umiejętność skutecznej komunikacji z osobą przeżywającą stres i strach jest kluczowa w odpowiedniej pracy strażaka ratownika.
Poradnik ratownika
W obliczu nagłego zagrożenia zdrowia lub życia kluczową rolę odgrywa nie tyle wiedza teoretyczna, co umiejętność szybkiego i zdecydowanego działania. Każda minuta, a nawet sekunda, ma znaczenie. To właśnie pierwsze minuty po zdarzeniu – zanim przyjedzie wykwalifikowana pomoc – są najcenniejsze i decydują o dalszych losach poszkodowanego. Jako świadkowie zdarzenia, my – zwykli ludzie, strażacy, ratownicy – stajemy się wtedy najważniejszym ogniwem w łańcuchu przeżycia.
Planowanie ewakuacji
Ewakuacja, wywodząca się z łacińskiego słowa „evacuatio" oznaczającego opróżnianie lub znikanie, to zorganizowane przemieszczenie się ludności i transport mienia wraz z dobytkiem, z rejonów, w których występują zagrożenia, na obszary bezpieczne. Proces ten, w zależności od charakteru i skali zagrożenia, może przybierać różne formy, a jego sprawne przeprowadzenie wymaga zaangażowania służb ratowniczych, w tym szczególnie ochotniczych straży pożarnych, oraz ścisłego współdziałania i zdyscyplinowania ludności.
