Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 722 ze zm.) ustawa określa opodatkowanie podatkiem akcyzowym, zwanym dalej „akcyzą”, wyrobów akcyzowych oraz samochodów osobowych, organizację obrotu wyrobami akcyzowymi, a także oznaczanie znakami akcyzy. Wśród wyrobów opodatkowanych akcyzą (art. 2 ust. 1 pkt 1a) znajdują się m.in. wyroby węglowe obejmujące:

  • węgiel; brykiety, brykietki i podobne paliwa stałe wytwarzane z węgła – jeżeli są przeznaczone do celów opałowych,
  • węgiel brunatny (lignit), nawet aglomerowany, z wyłączeniem gagatu – jeżeli jest przeznaczony do celów opałowych,
  • koks i półkoks, z węgla, węgla brunatnego (lignitu) lub torfu, nawet aglomerowany; węgiel retortowy – jeżeli są przeznaczone do celów opałowych.

W myśl art. 9a ust. 1 w przypadku wyrobów węglowych przedmiotem opodatkowania akcyzą będzie najczęściej nabywanie ich przez podmioty na terenie kraju. Co do zasady dotyczyłoby to także i ochotniczych straży pożarnych (OSP), które najczęściej kupują (dostają) węgiel na cele opałowe.

Jednakże przepis art. 31a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku akcyzowym przewiduje, iż zwalnia się od akcyzy czynności podlegające opodatkowaniu, których przedmiotem są wyroby węglowe przeznaczone do celów opałowych przez gospodarstwo domowe, organ administracji publicznej, jednostkę Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, podmiot systemu oświaty, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 1148, z późn. zm.), żłobek i klub dziecięcy, o których mowa w ustawie z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2020 r. poz. 326), podmiot leczniczy, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2020 r. poz. 295), jednostkę organizacyjną pomocy społecznej, o której mowa w art. 6 pkt 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1507, 1622, 1690, 1818 i 2473), organizacje, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2019 r. poz. 688, 1570 i 2020 oraz z 2020 r. poz. 284).

Z naszego punktu widzenia najistotniejszy jest zapis art. 3 ust. 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w myśl którego organizacjami pozarządowymi są:

1) niebędące jednostkami sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych lub przedsiębiorstwami, instytutami badawczymi, bankami i spółkami prawa handlowego będącymi państwowymi lub samorządowymi osobami prawnymi,

2) niedziałające w celu osiągnięcia zysku

– osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym fundacje i stowarzyszenia.

Definicja organizacji pozarządowych obejmuje swym zakresem także OSP. Tym samym należy przyjąć, że zwolnione są od akcyzy wyroby węglowe zużywane przez OSP.

informację przygotował
adw. Krzysztof M. Miazga
29 I 2021 r.