https://www.podatki.gov.pl/cit/e-deklaracje-cit/.

Zeznanie musi być podpisane wyłącznie kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Zeznania CIT-8 nie można podpisać profilem zaufanym i nie można go wysłać przez platformę ePUAP. Elektroniczną deklarację może w imieniu OSP złożyć pełnomocnik (np. księgowa), o ile zostanie do tego upoważniona. Upoważnienie jest bezpłatne.

OSP, które osiągnęły tylko dochód zwolniony z podatku i nie zatrudniają żadnych pracowników ani zleceniobiorców, mogą złożyć roczne zeznanie podatkowe do urzędu skarbowego w postaci papierowej [art. 27a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tj. z dnia 7 grudnia 2023 r. Dz.U. z 2023 r. poz. 2805 z póź. zm.)]. Pełnomocnika można również wyznaczyć do złożenia deklaracji w formie papierowej, z tym że takie pełnomocnictwo podlega opłacie skarbowej w wysokości 17 zł.

informację przygotował
adw. Krzysztof M. Miazga
21 II 2025 r.

Wybór oznacza możliwość wypłaty odpowiednio:

• 100% renty rodzinnej oraz 15% „własnego” świadczenia

albo

• 100% „własnego” świadczenia oraz 15% renty rodzinnej.

WYPŁATA OD 1 LIPCA 2025 r.

Wypłata renty rodzinnej w zbiegu z „własnym” świadczeniem, w ramach tzw. renty wdowiej, nastąpi od miesiąca złożenia wniosku, nie wcześniej jednak niż od 1 lipca 2025 r. Aby świadczenia w zbiegu,
w ramach tzw. renty wdowiej, mogły być wypłacane już od 1 lipca 2025 r. Wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną należy złożyć najpóźniej do 31 lipca 2025 r.

RODZAJE RENTY RODZINNEJ

Pod pojęciem renty rodzinnej należy rozumieć również:

• policyjną rentę rodzinną,
• wojskową rentę rodzinną,
• rolniczą rentę rodzinną.

CO OZNACZA „WŁASNE” ŚWIADCZENIE?

„Własne” świadczenie oznacza posiadanie prawa do co najmniej jednego z poniższych świadczeń:

[1] Ustawa z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1243)

• emerytury policyjnej,
• policyjnej renty inwalidzkiej,
• emerytury wojskowej,
• wojskowej renty inwalidzkiej,
• emerytury powszechnej,
• emerytury rolniczej,
• emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin,
• zasiłku przedemerytalnego,
• świadczenia przedemerytalnego,
• emerytury pomostowej,
• nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
• renty z tytułu niezdolności do pracy z systemu powszechnego, w tym renty szkoleniowej,
• renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy,
• renty rolniczej szkoleniowej,
• renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin,
• specjalnej emerytury lub renty przyznanej przez Prezesa Rady Ministrów,
• świadczenia honorowego z tytułu ukończenia 100 lat.

WARUNKI PRZYZNANIA RENTY WDOWIEJ

Prawo do wypłaty renty rodzinnej w zbiegu z „własnym” świadczeniem, w ramach tzw. renty wdowiej, przysługiwać będzie wdowie/wdowcowi, jeżeli spełniają łącznie poniższe warunki:

• osiągnęli powszechny wiek emerytalny, tzn. mają ukończone, co najmniej 60 lat kobieta
  lub 65 lat mężczyzna,
• pozostawali we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka, po którym przysługuje renta rodzinna,
• nabyli prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż przed osiągnięciem
  55 lat (kobieta) lub 60 lat (mężczyzna),
• nie zawarli nowego związku małżeńskiego.

MAKSYMALNA WYSOKOŚĆ ŚWIADCZEŃ WYPŁACANYCH ŁĄCZNIE Z RENTĄ RODZINNĄ

Suma świadczeń wypłacanych w zbiegu z rentą rodzinną (łącznie z wypłacanymi dodatkami, np. dodatkiem pielęgnacyjnym, dodatkiem kombatanckim), nie może być wyższa od tzw. limitu świadczeń stanowiącego trzykrotność najniższej emerytury, tj. kwoty wynoszącej obecnie 5 342,88 zł (1 780, 96 zł x 3 = 5 342,88 zł).

Od 1 marca 2025 r., z uwagi na waloryzację świadczeń, ww. kwota ulegnie zmianie.

W przypadku, gdy łączna kwota świadczeń wypłacanych w zbiegu, w ramach tzw. renty wdowiej, wraz z przysługującymi dodatkami oraz świadczeniami zagranicznymi wchodzącymi do ww. limitu świadczeń, przekroczy kwotę trzykrotności kwoty najniższej emerytury (obecnie 5 342,88 zł), wówczas jedno ze świadczeń zostanie pomniejszone o kwotę tego przekroczenia. W takim przypadku zostanie wydana decyzja informująca o kwocie, o jaką zostało pomniejszone dane świadczenie.

Jeżeli jedno ze świadczeń jest wyższe od kwoty obowiązującego limitu, wtedy renta wdowia
nie będzie przysługiwać. W takim przypadku, jeśli zostanie złożony Wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną, to zostanie wydana decyzja odmowna, a dotychczas pobierane świadczenie będzie nadal wypłacane w tej samej wysokości.

CZY SPEŁNIAM WARUNKI – ANKIETA I KALKULATOR

Aby sprawdzić, czy od 1 lipca 2025 r. spełnione są warunki do przyznania tzw. renty wdowiej, można wypełnić anionową ankietę zamieszczoną na stronie internetowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS): https://www.zus.pl/swiadczenia/renty/ankieta-renta-wdowia

Dodatkowo można skorzystać także z Kalkulatora łączenia świadczeń z rentą rodzinną (tzw. rentą wdowią) – link: https://www.zus.pl/swiadczenia/renty/kalkulator-renty-wdowiej

Na podstawie wprowadzonych danych o przysługujących świadczeniach i dodatkach do świadczeń, obliczone będą wszystkie możliwe warianty zbiegu świadczeń i wyróżniony będzie wariant najkorzystniejszy.

Ważne!

Wstępne wyniki w kalkulatorze to wartości szacunkowe i nie mogą być podstawą do jakichkolwiek roszczeń.

GDZIE ZŁOŻYĆ WNIOSEK

Jeśli wdowa lub wdowiec posiada uprawnienia do świadczeń emerytalno-rentowych w różnych organach, to wniosek o zbieg świadczeń może złożyć w wybranej przez siebie instytucji, w której ma ustalone prawo do tych świadczeń.

Przykład

Jeżeli posiadam uprawnienia do świadczeń w ZUS i w ZER MSWiA, to wniosek mogę złożyć w ZUS albo w ZER MSWiA. Wniosek należy złożyć tylko w jednym organie, ponieważ po otrzymaniu wniosku instytucje te wymienią się już danymi celem uzyskania niezbędnych informacji do wydania decyzji o prawie lub braku prawa do zbiegu świadczeń w ramach renty wdowiej.

Jeśli prawo do renty rodzinnej oraz do „własnego” świadczenia jest już ustalone, to do wniosku nie muszą być dołączane żadne dokumenty. Natomiast, jeśli nie został jeszcze złożony wniosek o przyznanie renty rodzinnej albo wniosek o przyznanie „własnego” świadczenia, to powinien być złożony razem z wnioskiem o zbieg świadczeń, ale już we właściwej instytucji, czyli w tej, w której ubiegamy się o przyznanie renty rodzinnej lub „własnego” świadczenia.

WNIOSEK O USTALENIE ZBIEGU ŚWIADCZEŃ Z RENTĄ RODZINNĄ W ZER MSWiA

Formularz „Wniosku o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną” dostępny jest:

• na stronie internetowej ZER MSWiA, w zakładce Załatw sprawę (link) gov.pl/zermswia/renta-wdowia
• we wszystkich Punktach Obsługi Klienta (POK) – ich adresy podane są na stronie internetowej Zakładu, w zakładce Kontakt (link) https://www.gov.pl/web/zermswia/punkty-obslugi-klienta.

Wniosek do ZER MSWiA można złożyć:

• w Punktach Obsługi Klienta osobiście, za pośrednictwem pełnomocnika lub osoby sprawującej faktyczną opiekę,
• przesłać na adres ZER MSWiA (ul. Pawińskiego 17/21, 02-106 Warszawa), za pośrednictwem przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie doręczania przesyłek,
• za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej ZER MSWiA – ePUAP, podpisany profilem zaufanym lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym,
• za pośrednictwem systemu e-Doręczeń na adres skrzynki: AE:PL-79814-51213-DIJVJ-17.

DODATKOWE INFORMACJE

Szczegółowe informacje na temat łączenia świadczeń, w ramach tzw. renty wdowiej, zamieszczone są na stronie internetowej ZER MSWiA w zakładce Aktualności (link)

https://www.gov.pl/web/zermswia/zbieg-renty-rodzinnej-z-wlasnym-swiadczeniem

W przypadku dalszych pytań lub wątpliwości zapraszamy do kontaktu z ZER MSWiA za pośrednictwem:

• Infolinii, tel. 47 725 88 88 lub 0 47 725 88 88,
• maila: klient@zer.mswia.gov.pl
• Punktów Obsługi Klienta.

Stan na 1 stycznia 2025 r.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 1045 ze zm.) do posiadania adresu do doręczeń elektronicznych wpisanego do bazy adresów elektronicznych, powiązanego z publiczną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego albo kwalifikowaną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego jest obowiązany:

1) adwokat wykonujący zawód;

2) radca prawny wykonujący zawód;

3) doradca podatkowy wykonujący zawód;

4) doradca restrukturyzacyjny wykonujący zawód;

5) rzecznik patentowy wykonujący zawód;

6) notariusz wykonujący zawód;

7) (uchylony)

8) podmiot niepubliczny wpisany do rejestru przedsiębiorców, o którym mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 1683 i 2436);

9) (wejście w życie 1.10.2026 r.) podmiot niepubliczny wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, o której mowa w art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz.U. z 2022 r. poz. 541).

W przypadku OSP zastosowanie może znaleźć art. 9 ust. 1 pkt 8 ustawy, jednakże tylko wtedy, gdy prowadzi ona działalności gospodarczą, w związku z czym została wpisana do rejestru przedsiębiorców KRS.

OSP nieprowadzące działalności gospodarczej wpisane są jedynie do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej KRS. W konsekwencji nie ciąży na nich obowiązek posiadania adresu do doręczeń elektronicznych wpisanego do bazy adresów elektronicznych, powiązanego z publiczną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego albo kwalifikowaną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego.

Podkreślenia wymaga, że powyższa interpretacja będzie prawdziwa, jeżeli przyjmiemy założenie, że OSP nie jest uznana, w myśl ustawy o doręczeniach elektronicznych, za podmiot publiczny, lecz za podmioty niepubliczne. Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy o doręczeniach elektronicznych użyte w ustawie określenie podmiot niepubliczny oznacza osobę fizyczną i podmiot inny niż podmiot, o którym mowa w pkt 6.

OSP jako podmiot publiczny w rozumieniu ustawy o doręczeniach elektronicznych

Podmiot publiczny jest obowiązany do posiadania adresu do doręczeń elektronicznych wpisanego do bazy adresów elektronicznych, powiązanego z publiczną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego. Obowiązek ten został ustanowiony w art. 8 ustawy o doręczeniach elektronicznych.

Zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o doręczeniach elektronicznych użyte w ustawie określenie podmiot publiczny oznacza:

a) jednostkę sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634, z późn. zm.),

b) inne niż określone w lit. a państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej,

c) inne niż określone w lit. a osoby prawne utworzone w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym, niemające charakteru przemysłowego ani handlowego, jeżeli podmioty, o których mowa w tym przepisie oraz w lit. a i b, pojedynczo lub wspólnie, bezpośrednio albo pośrednio przez inny podmiot:

• finansują je w ponad 50% lub
• posiadają ponad połowę udziałów albo akcji, lub
• sprawują nadzór nad organem zarządzającym, lub
• mają prawo do powoływania ponad połowy składu organu nadzorczego lub zarządzającego,

d) związki podmiotów, o których mowa w lit. a-c, jeżeli realizują zadania publiczne,

e) komornika sądowego.

W przypadku OSP najistotniejszym zapisem powyższej definicji jest art. 2 pkt 6 lit. c tiret pierwszy, zgodnie z którym podmiot publiczny to inne niż określone w lit. a osoby prawne utworzone w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym, niemające charakteru przemysłowego ani handlowego, jeżeli podmioty, o których mowa w tym przepisie oraz w lit. a i b, pojedynczo lub wspólnie, bezpośrednio albo pośrednio przez inny podmiot finansują je w ponad 50%.

Definicja „podmiotu publicznego” w powyższym zakresie, a przyjęta na łamach ustawy o doręczeniach elektronicznych jest tożsama z definicją podmiotów zobowiązanych do stosowania np. ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 1320) czy ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 1411).

W związku z wątpliwościami jakie powstały na tle obowiązku stosowania przez OSP ustawy o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, Związek wystąpił do Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z pytaniem „Czy Ochotnicze Straże Pożarne są podmiotami publicznymi w rozumieniu art. 3 pkt 3a ustawy o zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami?”. W podsumowaniu odpowiedzi stwierdzono, że „należy więc przyjąć, że OSP są zobowiązane do stosowania ustawy o zapewnieniu dostępności w sytuacji, gdy są zobowiązane do stosowania przepisów dotyczących zamówień publicznych. Analiza stron internetowych OSP zdaje się potwierdzać, że taka sytuacja ma miejsce w przypadku większości OSP, zalecane jest jednak indywidualne analizowanie tej kwestii”.

Treść zapytania oraz udzielnej odpowiedzi znajduje się na stronie Związku pod niżej podanym adresem:

https://zosprp.pl/2021/06/15/informacja-o-obowiazku-stosowania-ustawy-o-zapewnieniu-dostepnosci-osobom-ze-szczegolnymi-potrzebami-przez-osp/

Nie ulega również wątpliwości, że OSP w określonych przypadkach, zobowiązane są do stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych. W przypadku analizowanej problematyki podobnie wypowiedział się Urząd Zamówień Publicznych, gdzie opinia ta co do istoty nadal zachowuje swoją aktualność, link do opinii:

https://www.uzp.gov.pl/baza-wiedzy/interpretacja-przepisow/opinie-archiwalne/opinie-dotyczace-ustawy-pzp/obowiazek-podmiotowy-stosowania-ustawy-pzp/obowiazek-stosowania-ustawy-prawo-zamowien-publicznych-przez-fundacje-oraz-stowarzyszenia-stosowanie-ustawy-prawo-zamowien-publicznych-na-podstawie-art.-3-ust.-1-pkt-3-i-5

Podsumowanie

Podkreślenia wymaga, że ochotnicze straże pożarne są odrębnymi od siebie stowarzyszeniami, działającymi na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 2261). Każda OSP posiada swój odrębny statut, a postanowienia statutowe różnią się od siebie. OSP, jako podmioty od siebie niezależne, mogą być finansowane z różnych źródeł w różnym stopniu i zakresie. Należy również pamiętać, że działalność prowadzona przez różne OSP nie zawsze musi się ze sobą pokrywać.

W pierwszej kolejności, przy ustalaniu, czy OSP jest zobowiązana do posiadania adresu do doręczeń elektronicznych, należy określić czy w światle ustawy o doręczeniach elektronicznych będzie podmiotem publicznym czy niepubliczny. Podstawę takich ustaleń należy oprzeć na treści konkretnego statutu OSP, z którego wynika, w jakim celu została utworzona. Dodatkowo należy określić zakres, w jakim OSP finansowana jest przez podmioty, o których mowa w art. 2 pkt 6 lit. a i b ustawy o doręczeniach elektronicznych.

Przy analizie zapisów ustawowych w powiązaniu z działalnością konkretnych OSP i indywidualnych zapisów statutowych może okazać się, że część OSP należy zaliczyć do grona podmiotów publicznych, a część do podmiotów niepublicznych. Zaliczenie OSP do grona podmiotów publicznych będzie nakładało na OSP obowiązek posiadania adresu do doręczeń elektronicznych. W przypadku zaliczenia OSP do grona podmiotów niepublicznym, tylko OSP wpisane do rejestru przedsiębiorców KRS są obowiązane do posiadania adresu do doręczeń elektronicznych. Uzupełniająco należy dodać, że OSP, które nie są zobowiązane do posiadania adresu do doręczeń elektronicznych mogą dobrowolnie taki adres posiadać (art. 10 ustawy o doręczeniach elektronicznych).

Harmonogram wprowadzania obowiązku stosowania Krajowego Systemu Doręczeń Elektronicznych dostępny jest pod niżej wskazanym adresem:

https://www.gov.pl/web/e-doreczenia/harmonogram

informację przygotowała
dr Zuzanna Mrozek
radca prawny
7 I 2025 r.

OBOWIĄZKI

I Wprowadzenie standardów ochrony małoletnich.

II Weryfikacja osób dopuszczonych do działalności z małoletnimi.

Ad I.

Standardy ochrony małoletnich (dalej zwane Standardami) to zbiór zasad i procedur, które mają na celu zapewnienie bezpiecznego i przyjaznego środowiska dzieciom. Standardy obejmują cztery podstawowe obszary, tj.:

• polityka ochrony małoletnich przed krzywdzeniem;
• edukacja i monitorowanie zaangażowania w przeciwdziałanie krzywdzeniu małoletnich;
• wprowadzenie procedur zgłaszania podejrzenia oraz podejmowania interwencji w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa małoletniego;
• monitoring i weryfikacja zgodności prowadzonych działań z przyjętymi Standardami.

Wymaganą treść Standardów określa art. 22c ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich.

Obowiązek wprowadzenia Standardów, który wynika z art. 22b ustawy mają:

• organ zarządzający jednostką oświaty oraz inną placówką oświatową, opiekuńczą, wychowawczą, resocjalizacyjną, religijną, artystyczną, medyczną, rekreacyjną, sportową lub związaną z rozwijaniem zainteresowań, do której uczęszczają albo w której przebywają lub mogą przebywać małoletni;
• organizator działalności oświatowej, opiekuńczej, wychowawczej, resocjalizacyjnej, religijnej, artystycznej, medycznej, rekreacyjnej, sportowej lub związanej z rozwijaniem zainteresowań przez małoletnich (zwane dalej podmiotami).

Oznacza to, że również organizacje pozarządowe (m.in. stowarzyszenia, fundacje, kluby sportowe itp.) pracujące z dziećmi mają obowiązek wprowadzenia Standardów w swoich organizacjach. OSP są odrębnymi od siebie stowarzyszeniami, działającymi na podstawie ustawy o Prawo o stowarzyszeniach oraz ustawy o ochotniczych strażach pożarnych. Ochotnicze straże pożarne mogą tworzyć młodzieżowe drużyny pożarnicze (dalej zwane MDP) lub dziecięce drużyny pożarnicze (dalej zwane DDP) w celu zainteresowania dzieci i młodzieży działalnością szkoleniową, sportową i społeczną na rzecz ochrony przeciwpożarowej i ochrony ludności.

Działalność prowadzona w ramach MDP i DDP pokrywa się z działalnością w obszarach wymienionych w art. 22b ustawy tj. opiekuńczą, wychowawczą, artystyczną, rekreacyjną, sportową oraz jest związana z rozwijaniem zainteresowań przez małoletnich. W związku z czym OSP, które utworzyły MDP lub DDP zobowiązane są do wprowadzenia Standardów.

Przez wzgląd na powyższy obowiązek Związek przygotował wzorcowe Standardy Ochrony Małoletnich w OSP, które zostały zamieszczone na stronie internetowej Związku. Wzorcowe Standardy Ochrony Małoletnich zawierają minimalną, wymaganą przez ustawodawcę treść, co czyni je dobrą bazą do dalszej ich modyfikacji, rozszerzania i dostosowywania na potrzeby konkretnej OSP.

Standardy sporządza się, mając na względzie konieczność ich zrozumienia przez małoletnich, a także tworzy się ich wersję skróconą, przeznaczoną dla małoletnich, uwzględniając informacje istotne z ich punktu widzenia.

Standardy należy udostępnić na stronie internetowej OSP oraz wywiesić je w widocznym miejscu w jej siedzibie, w wersji zupełnej oraz skróconej przeznaczonej dla małoletnich.

Co najmniej raz na 2 lata należy dokonać pisemnej oceny Standardów w celu zapewnienia ich dostosowania do aktualnych potrzeb oraz zgodności z obowiązującymi przepisami.

Zaleca się, aby wszyscy członkowie OSP, nie tylko ci aktywnie uczestniczący w działalności MDP lub DDP, zapoznani zostali ze Standardami. Za wartość dodaną można uznać zwiększanie świadomości na temat zagrożeń oraz wiedzy o schemacie postępowania w przypadku pojawienia się sygnałów wskazujących na krzywdzenie małoletnich. Znajomość Standardów jest istotna dla spójności i skuteczności działań podejmowanych na rzecz ochrony małoletnich. Powszechna znajomość procedur wspiera tworzenie bezpiecznego środowiska dla dzieci i młodzieży, a także umożliwia właściwą reakcję w sytuacjach zagrażających ich bezpieczeństwu.

Ad II.

Zgodnie z art. 21 ust. 1-3 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 560) przed nawiązaniem z osobą stosunku pracy lub przed dopuszczeniem osoby do innej działalności związanej z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi na pracodawcy lub innym organizatorze takiej działalności oraz na osobie, z którą ma być nawiązany stosunek pracy lub która ma być dopuszczona do takiej działalności, ciążą obowiązki określone w ust. 2-8.

Pracodawca lub inny organizator uzyskuje informacje, czy dane osoby, o której mowa w ust. 1, są zamieszczone w Rejestrze z dostępem ograniczonym lub w Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze.

Osoba, o której mowa w ust. 1, przedkłada pracodawcy lub innemu organizatorowi informację z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie przestępstw określonych w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu karnego oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2023 r. poz. 1939), lub za odpowiadające tym przestępstwom czyny zabronione określone w przepisach prawa obcego.

W związku z powyższym przed dopuszczeniem osoby będącej kandydatem do prowadzenia działalności w ramach MDP lub DDP należy:

• uzyskać informacje, czy dane kandydata są zamieszczone w Rejestrze z dostępem ograniczonym lub w Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze;
• kandydat przedkłada informację z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie przestępstw określonych w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 KK oraz w ustawie z 29.7.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, lub za odpowiadające tym przestępstwom czyny zabronione określone w przepisach prawa obcego;
• jeśli kandydat jest obcokrajowcem, wtedy przedkłada pracodawcy lub innemu organizatorowi informację z rejestru karnego państwa obywatelstwa uzyskiwaną do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi (jeżeli prawo danego państwa nie przewiduje wydawania informacji do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi, przedkłada się informację z rejestru karnego tego państwa);
• jeśli kandydat w ciągu ostatnich 20 lat zamieszkiwał na terenie innego państwa niż RP, wtedy przedkłada pracodawcy informację z tego z rejestrów karnych tych państw uzyskiwaną do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi (jeżeli prawo danego państwa nie przewiduje wydawania informacji do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi, przedkłada się informację z rejestru karnego tego państwa);
• jeżeli dane państwo nie prowadzi żadnych rejestrów, wtedy kandydat składa oświadczenie.

W praktyce oznacza to, że organizator działalności MDP lub DDP, którym jest OSP uzyskuje informacje, czy dane osoby dopuszczanej do działalności związanej z:

• wychowaniem,
• edukacją,
• wypoczynkiem,
• leczeniem,
• świadczeniem porad psychologicznych,
• rozwojem duchowym,
• uprawianiem sportu,
• realizacją innych zainteresowań przez małoletnich,
• opieką nad nimi

w ramach MDP lub DDP, są zamieszczone w Rejestrze z dostępem ograniczonym lub w Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze.

Pozyskuje również od takiej osoby informację z rejestru KRK w wyznaczonym zakresie.

Następnie utrwala te informacje w formie wydruku i załącza je do dokumentacji dotyczącej osoby dopuszczonej do działalności z małoletnimi wraz z otrzymaną informacją z rejestru KRK (art. 21 ust. 9 ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich).

Upraszczając powyższe podstawowa weryfikacja obejmuje:

1. Sprawdzenie danych w Rejestrze.
2. Otrzymanie informacji z KRK.

Podsumowując, w przypadku gdy w OSP utworzona została MDP lub DDP, to na OSP ciąży obowiązek „sprawdzenia” przede wszystkim opiekunów MDP lub DDP, jako osób dopuszczonych do działalności z małoletnimi oraz pozyskania od nich informacji z KRK we wskazanym zakresie.

Weryfikacji podlegają głównie opiekunowie MDP/DDP oraz
osoby aktywnie działające i udzielające się w MDP/DDP.

Fakt, że w OSP działa MDP lub DDP, nie oznacza, że każdy członek OSP jest osobą dopuszczoną do innej działalności z małoletnimi i podlega weryfikacji. Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy chodzi o dopuszczeniem osoby do innej działalności związanej z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi. Jeżeli członek OSP nie bierze czynnego udziału w działalności MDP lub DDP w wyżej wyznaczonym zakresie, należy uznać, że art. 21 nie znajduje względem niego zastosowania. Można przyjąć, że powyższa sytuacja zaistnieje względem zdecydowanej większości członków OSP, w której działa MDP lub DDP.

Art. 21 ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich nie należy interpretować w ten sposób, że obejmuje on wszystkie osoby, które mają lub mogą mieć potencjalny kontakt z małoletnimi. Przykładowo, weryfikacji nie będzie podlegać:

• członek OSP, który aktywnie nie uczestniczy w działalności MDP lub DDP,
• członek OSP, który pomaga przy organizacji wydarzenia przeznaczonego dla członków MDP lub DDP (np. strojenie sali, ustawianie mebli, sprzątanie po wydarzeniu), jednocześnie nie uczestnicząc w nim, jako osoba dopuszczona do działalności z dziećmi z ramienia organizatora w wyznaczonym przez ustawę zakresie,
• członek OSP, który zawozi drużynę MDP lub DDP we wskazane miejsce, pełniąc jedynie funkcję kierowcy,
• osoba, która jest uczestnikami imprezy organizowanej przez OSP np. piknik z okazji Dnia Dziecka. Osoba taka będzie uczestnikiem wydarzenia, nie będzie osobą dopuszczoną do działalności z dziećmi z ramienia organizatora w wyznaczonym przez ustawę zakresie.

Podkreślenia wymaga, że w każdym przypadku należy indywidualnie ocenić, czy w odniesieniu do konkretnej osoby zachodzi sytuacja dopuszczenia do działalności, o której mowa w przepisie.

W procesie kwalifikacji danej osoby jako osoby względem, której ustawa znajdzie zastosowanie można wspomóc się odpowiedziami udzielonymi przez Ministerstwo Sprawiedliwości i w sposób analogiczny zastosować „ministerialny model kwalifikacji”. Przykładowo w wyjaśnieniach i najczęściej zadawanych pytaniach odnajdujemy:

Zadane pytanie -> Czy Panią woźną trzeba sprawdzić w rejestrze przestępców seksualnych i żądać od niej zaświadczenia o niekaralności?

Udzielona odpowiedź -> Obowiązek weryfikacji zależy od zakresu obowiązków. Jeśli oprócz sprzątania woźna pomaga dzieciom lub sprawuje nad nimi opiekę, musi być sprawdzona. Gdy zajmuje się wyłącznie sprzątaniem, weryfikacja nie jest wymagana.

Zadane pytanie -> Urząd gminy zawiera umowy z firmą, która dowozi dzieci do szkoły. Czy urząd powinien zweryfikować kierowców?

Udzielona odpowiedź -> Kierowcy autobusów nie muszą być sprawdzani, jeśli nie pełnią funkcji opiekuńczych. Gdy kierowca sprawuje opiekę nad dziećmi podczas transportu, weryfikacja jest konieczna.

Pytania i odpowiedzi są zamieszczane na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości pod niżej podanym adresem:

https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/ustawa-kamilka-wyjasnienia-i-najczesciej-zadawane-pytania

Wyjaśnienia wymaga również, że członkowie MDP/DDP nie są osobami dopuszczonymi do innej działalności w rozumieniu art. 21 ust. 1 ustawy i nie podlegają weryfikacji, o której mowa powyżej.

Jednocześnie wskazać należy, że do Rejestru trafiają dane osób prawomocnie skazanych za przestępstwa na tle seksualnym, a także osób, przeciwko którym w sprawach o takie przestępstwa prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie karne lub orzeczono środki zabezpieczające. Znajdą się tam także dane nieletnich, wobec których prawomocnie orzeczono środki wychowawcze, poprawcze lub wychowawczo-lecznicze albo którym wymierzono karę na podstawie art. 94 dawnej ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich i na podstawie aktualnej ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (art. 6 ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich)

W związku z powyższym w Rejestrze zamieszczane są również informacje o osobach, które nie ukończyły 18 roku życia. Dlatego też, jeżeli osoba, która nie ukończyła 18 lat, a została dopuszczona do innej działalności, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, również podlega rygorom określonym przez ustawę. W związku z tym będzie należało dopełnić wszystkich obowiązków wynikających z ustawy. Zatem teoretycznie w praktyce może dojść do powstania obowiązku weryfikacji osoby, która nie ukończyła 18 lat, a została dopuszczona do innej działalności, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy. Będą to jednak marginalne przypadki.

informację przygotowała
dr Zuzanna Mrozek
radca prawny
15 X 2024 r.

I. Podstawa prawna do samodzielnego podejmowania działań ratowniczych przez OSP

Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (tj. z dnia 9 lutego 2024 r. Dz.U. z 2024 r. poz. 233) ochotnicze straże pożarne są umundurowanymi, wyposażonymi w specjalistyczny sprzęt, przeznaczonymi do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi lub innymi miejscowymi zagrożeniami, w tym prowadzącymi działania w zakresie ratownictwa specjalistycznego, jednostkami ochrony przeciwpożarowej.

Art. 2 pkt 1 tej ustawy stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa  działaniach ratowniczych – należy przez to rozumieć działania, o których mowa w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2022 r. poz. 2057 oraz z 2023 r. poz. 1088 i 1560).

Z kolei z art. 2 pkt 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej określa, że pod pojęciem działań ratowniczych – rozumie się przez to każdą czynność podjętą w celu ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska, a także likwidację przyczyn powstania pożaru, wystąpienia klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.

Ustawa o ochotniczych strażach pożarnych daje OSP możliwość samodzielnego podejmowania działań ratowniczych, jeżeli powstanie taka potrzeba, a do działań tych nie zostanie skierowana przez inny podmiot uprawniony (np. Państwową Straż Pożarną).

II. Sposób podejmowania działań ratowniczych

W przypadku, gdy z OSP bądź gminy położonej na ternie objętym stanem klęski żywiołowej (np. związanym z powodzią) do OSP, posiadającej siedzibę poza tym obszarem, wystosowana zostanie prośba o pomoc w działaniach ratowniczych związanych z walką z klęską żywiołową OSP może samodzielnie podjąć działania ratownicze na obszarze objętym klęską żywiołową.

OSP wezwana do pomocy winna przy udzielaniu takiej pomocy zapewnić odpowiednie zabezpieczenie swojego obszaru chronionego. W przypadku pomocy w walce z powodzią pomoc udzielana jest zwykle poprzez wysyłanie samochodem lekkim (z przyczepą) odpowiedniej liczby strażaków ratowników z adekwatnym do potrzeb wyposażeniem (np. pompy szlamowe, agregaty prądotwórcze, sprzęt oświetleniowy). Zwykle tego typu pomoc nie obniża zabezpieczenia własnego obszaru chronionego.

Przed podjęciem takich działań OSP winna poinformować w sposób dokumentowy (pismo, wiadomość elektroniczna) Stanowisko Kierowania Komendy Powiatowej (Miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej oraz władze gminy, na terenie której OSP ma swoją siedzibę. Powiadomienie SK KP/KM PSP w przypadku OSP należącej do ksrg jest obligatoryjne, w przypadku OSP spoza systemu ksrg fakultatywne (jednak wskazane). Umożliwi to zgłoszenie umotywowanego sprzeciwu przez odpowiednie podmioty, w przypadku, gdyby ich zdaniem wyjazd ten miał wpłynąć w sposób negatywny na zabezpieczenie przeciwpożarowe własnego terenu. OSP powinna zadbać by owe sprzeciwy także przybrały formę dokumentową.

III. Problemy związane z podjęciem działań

W przypadku powstania trudności z realizacją prawa OSP do samodzielnego podejmowania działań ratowniczych prosimy o korespondencję elektroniczną na adres poczty elektronicznej ZOSP RP – zg@zosprp.pl

Na bieżąco, w zależności od powstających potrzeb, przedmiotowa informacja będzie uzupełniana.

informacja opracowana
19 IX 2024 r.