Informacja podstawowa w tej sprawie znajduje się na stronie internetowej Związku pod podanym poniżej adresem:

Przejdź do informacji

Dodatkowo wskazuję, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 22 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 1132 ze zm.) instytucjami obowiązanymi są stowarzyszenia posiadające osobowość prawną, utworzone na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2261), w zakresie, w jakim przyjmują lub dokonują płatności w gotówce o wartości równej lub przekraczającej równowartość 10 000 euro, bez względu na to, czy płatność jest przeprowadzana jako pojedyncza operacja, czy kilka operacji, które wydają się ze sobą powiązane.

Instytucje obowiązane są to wymienione w art. 2 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu podmioty, które na gruncie ustawy są zobowiązane do stosowania określonych środków i narzędzi mających na celu redukcję zjawiska prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. Nie oznacza to bynajmniej, że inne, poza wymienionymi jako instytucje obowiązane, podmioty nie znajdą na gruncie ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu obowiązków mających do nich zastosowanie. Otóż podmioty niezakwalifikowane jako instytucje obowiązane objęte są również obowiązkiem dokonania zgłoszenia do CRBR, czy też w przypadku osób fizycznych spełniających kryterium beneficjenta rzeczywistego, obowiązkiem informacyjnym.

Stosując przepisy dotyczące PPP/PFT, z pojęciem “beneficjenta rzeczywistego” można spotkać się zasadniczo w trzech konfiguracjach. Po pierwsze, w przypadku instytucji obowiązanej i stosując środki bezpieczeństwa finansowego niezbędne jest ustalenie beneficjenta rzeczywistego swojego klienta, w przeciwnym wypadku nie będzie możliwe nawiązanie stosunków gospodarczych, czy przeprowadzenie transakcji handlowej w myśl zasady no beneficial owner, no deal. Po drugie, ustalenie swojego beneficjenta rzeczywistego będzie niezbędne na potrzeby obowiązku zgłoszenia jego danych do CRBR, który zgodnie z dyrektywą AML V obejmie rozszerzony krąg podmiotów. Po trzecie, ustalenie beneficjenta rzeczywistego może okazać się konieczne dla spółek w grupie kapitałowej, które muszą dane w tym zakresie zgłosić do CRBR. Rozwinięcia w tym miejscu wymaga rozumienie przesłanek skutkujących domniemaniem prawnym odnośnie do poszczególnych kategorii podmiotów (patrz: M. Dyl, M. Królikowski (red.), Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Komentarz, Warszawa 2021, teza II.A.1 i teza II.C.6 do art. 2).

Powyższą interpretację potwierdza zdanie zawarte w piśmie Ministerstwa Finansów z dnia 3 grudnia 2019 r. komunikat nr 4 w sprawie udzielania indywidualnej interpretacji przepisów ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu w zakresie ustalania beneficjenta rzeczywistego dla spółki zobowiązanej do zgłoszenia informacji w CRBR – „Obowiązek zgłoszenia informacji o beneficjencie rzeczywistym do CRBR wynika z art. 58 ww. ustawy i spoczywa na spółkach wymienionych w tym przepisie” (stan prawny sprzed nowelizacji dodającej stowarzyszenia podlegające wpisowi do KRS do katalogu podmiotów z art. 58).

Komunikat dostępny pod niżej podanym linkiem:

https://www.gov.pl/web/finanse/komunikat-nr-4-w-sprawie-udzielania-indywidualnej-interpretacji-przepisow-ustawy-o-przeciwdzialaniu-praniu-pieniedzy-oraz-finansowaniu-terroryzmu-w-zakresie-ustalania-beneficjenta-rzeczywistego-dla-spolki-zobowiazanej-do-zgloszenia-informacji-w-crbr

Zgodnie z art. 55 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych, zwany dalej “Rejestrem”, jest prowadzony przy użyciu systemu teleinformatycznego i służy do przetwarzania informacji o beneficjentach rzeczywistych podmiotów wymienionych w art. 58 oraz informacji o osobach, o których mowa w art. 61 ust. 1.

Powyższy przepis nie odwołuje się do kręgu podmiotów wyznaczonych przez art. 2 ust. 1 analizowanej ustawy – czyli „instytucji obowiązanych”, a wprost wskazuje podmioty wymienione w art. 58 ustawy.

Zgodnie z art. 58 (w brzmieniu od 31.10.2021 r.) ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu do zgłaszania informacji o beneficjentach rzeczywistych i ich aktualizacji są obowiązane:

1) spółki jawne;

2) spółki komandytowe;

3) spółki komandytowo-akcyjne;

4) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością;

4a) proste spółki akcyjne;

5) spółki akcyjne, z wyjątkiem spółek publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2080 oraz z 2021 r. poz. 355).;

6) trusty, których powiernicy lub osoby zajmujące stanowiska równoważne:

1. a) mają miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub
2. b) nawiązują stosunki gospodarcze lub nabywają nieruchomość na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w imieniu lub na rzecz trustu;

7) spółki partnerskie;

8) europejskie zgrupowania interesów gospodarczych;

9) spółki europejskie;

10) spółdzielnie;

11) spółdzielnie europejskie;

12) stowarzyszenia podlegające wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego;

13) fundacje.

W przypadku obowiązków spoczywających jedynie na „instytucjach obowiązanych” ustawa wprost używa zwrotu „instytucje obowiązane” np. art. 6, art. 8, art. 27, art. 72 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Art. 55 ustawy używa sformułowania „podmiotów wymienionych w art. 58” nie używając zwrotu „instytucje obowiązane”.

Reasumując, wszystkie stowarzyszenia podlegające wpisowi do KRS są obowiązane do zgłaszania informacji o beneficjentach rzeczywistych i ich aktualizacji.

Niestety należy stwierdzić, że dodanie wszystkich fundacji i stowarzyszeń podlegających wpisowi do KRS do katalogu podmiotów zobowiązanych do zgłaszania beneficjentów rzeczywistych do CRBR będzie stanowić wyzwanie dla podmiotów reprezentujących te instytucje.

W przypadku ochotniczych straży pożarnych kto jest beneficjentem rzeczywistym ustala się na podstawie treści statutu OSP. Z uwagi na fakt, że w poszczególnych OSP mogą występować odrębności w treściach statutów, co do osób, które należałoby zakwalifikować jako beneficjentów rzeczywistych, w niniejszej informacji nie mogę przesądzić zasady obowiązującej w stosunku do wszystkich OSP. W standardowym wypadku (powszechnie spotykanym), gdy podstawowe decyzje co do działalności OSP podejmuje zarząd OSP, jako beneficjentów rzeczywistych należy wskazać wszystkich członków zarządu OSP. Uprawnienia związane z podpisywaniem dokumentów w imieniu OSP, zwykle przysługujące prezesom lub wiceprezesom OSP, nie mają wpływu na ograniczenie kręgu osób będących beneficjentami rzeczywistymi. Zarząd OSP jako władza OSP, podejmuje decyzje w drodze uchwał, a wyraz w postaci dokumentowej (np. podpisanie umowy sprzedaży w imieniu OSP) jest czynnością będącą skutkiem działania całego organu stowarzyszenia.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu zgłoszenia do CRBR dokonuje osoba ustawowo uprawniona do reprezentacji podmiotu. W przypadku OSP będą to zwykle prezesi albo inni członkowie zarządu, zgodnie z treścią statutu OSP. Wskazania wymaga, że do dokonania zgłoszenia do CRBR nie można dokonać za pośrednictwem pełnomocnika.

informację przygotował
adw. Krzysztof M. Miazga
4 I 2022 r.

27 grudnia 2021r. Prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę z dnia 17 grudnia 2021r. o ochotniczych strażach pożarnych.

Ustawa o ochotniczych strażach pożarnych

Informacja o zmianach między rządowym projektem ustawy o ochotniczych strażach pożarnych (druk nr 1765) a uchwaloną 2 grudnia 2021 r. ustawą o ochotniczych strażach pożarnych przekazaną do Senatu zgodnie z art. 52 regulaminu Sejmu.

Informacja dotyczy zmian wprowadzonych w trakcie procesu legislacyjnego w Sejmie w projekcie wniesionym przez Radę Ministrów, głównie w zakresie związanym z krytykowanymi przez Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej zapisami pierwotnego projektu.

W projekcie ustawy wprowadzono kilkadziesiąt poprawek, w tym zdecydowana część miała charakter redakcyjny i była następstwem propozycji jakie przedstawiło Biuro Legislacyjne Sejmu.

I. Najistotniejsze poprawki merytoryczne

1. W art. 3 pkt 1 usunięto zapisy, że OSP prowadzi działania ratownicze wyłącznie w przypadku, gdy są one organizowane i prowadzone przez Państwową Straż Pożarną (PSP). Umożliwi to podejmowanie takich działań przez OSP z własnej inicjatywy oraz w wyniku działań podejmowanych przez inne podmioty, w tym głównie władze gmin.
2. W art. 7 ust. 1 wprowadzono zapis, że obowiązek gminy w zakresie zawierania umów z OSP w sprawie prowadzenia działań dotyczy wszystkich OSP z terenu gminy. Poprzedni zapis potencjalnie dawał możliwość pomijania niektórych OSP w tym procesie, co skutkowałoby „wyrzuceniem” OSP poza zakres działania ustawy.
3. W art. 13 i 14 usunięto ograniczenia, które wprowadził Rząd, iż strażakowi OSP, który poniósł szkodę w czasie działań ratowniczych lub szkoleniu bądź w jego wyniku był niezdolny do pracy, prawo do świadczeń odszkodowawczych i rekompensaty pieniężnej za utratę zdrowia przysługiwało wyłącznie do sytuacji, gdy dysponowany jest przez Państwową Straż Pożarną do działań ratowniczych lub akcji ratowniczych. Był to regres w stosunku do uregulowania art. 26 i art. 26a ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Obecnie strażacy OSP odzyskają uprawnienia w zakresie świadczeń związanych z udziałem w szkoleniu i ćwiczeniach oraz innych działaniach, gdzie dysponentem nie będzie PSP
4. W art. 15 usunięto ograniczenia, które wprowadził Rząd, iż strażakowi OSP przysługuje prawo do ekwiwalentu wyłącznie do sytuacji, gdy dysponowany jest przez Państwową Straż Pożarną do działań ratowniczych lub akcji ratowniczych. Był to regres w stosunku do uregulowania art. 28 ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Obecnie strażacy OSP odzyskają uprawnienia do ekwiwalentu w zakresie związanym z udziałem w szkoleniu i ćwiczeniach oraz innych działaniach, gdzie dysponentem nie będzie PSP.
5. W art. 24 usunięto ograniczenia, które wprowadził Rząd, w sprawie ochrony prawnokarnej strażaków OSP w stosunku do obecnie istniejącej i wynikającej z art. 27 ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Zgodnie z propozycją rządową obejmowała ona wyłącznie sytuacje, w których strażacy OSP zostaną zadysponowani do działań przez Państwową Straż Pożarną.
   Obecnie ochroną prawną, taką jak funkcjonariuszy publicznych, objęci będą wszyscy strażacy OSP biorący udział w działaniach związanych z ochroną przeciwpożarową.
6. W art. 27 dodano osoby, którym przysługuje świadczenie ratownicze (dodatek do emerytury), do grona osób uprawnionych do uzyskania dodatkowych świadczeń (np. zniżek na przejazdy pojazdami komunikacji publicznej). Nadto przyznano prawo ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, by w uzasadnionych przypadkach mógł przyznać dodatkowe świadczenie.
7. W art. 39 (pierwotnie w projekcie oznaczonym jako art. 38) usunięto propozycję zmiany w art. 1 ust. 2 w ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej przez dodanie zapisu pkt 10, który rozszerzał zakres działań Państwowej Straży Pożarnej o realizację zadań na potrzeby obrony państwa, ochrony ludności i obrony cywilnej. W konsekwencji prowadziło to do możliwości angażowania OSP przez PSP w działania w zakresie obrony państwa. Podważało się w ten sposób charakter ochotniczego strażactwa, którego posłannictwem jest ratowanie życia i mienia ludzkiego. Zapisy wpisywały dobrowolne stowarzyszenia w strukturę obrony państwa. Stąd tylko krok do stworzenia z OSP jednostek zmilitaryzowanych. Takie przyporządkowanie, w świetle uregu-lowań prawa wojny, pozwalać mogło, w okresie wojny, traktować przez drugie państwo prowadzące wojnę jednostek OSP na równi z jednostkami wojskowymi Państwa Polskiego, z wszelkimi tego konsekwencjami,

Wszystkie powyżej opisane zmiany należy traktować jako idące w kie-runku uwzględnienia słusznych postulatów kierowanych pod adresem projektu ustawy przez strażaków, a wyrażonych w stanowisku Zarządu Głównego ZOSP RP. Szczególnie wycofano się ze zmian, które pogarszały sytuację prawną strażaków OSP w porównaniu do rozwiązań prawnych wynikających z ustawy o ochronie przeciwpożarowej.
Pozostałe zmiany nie miały istotnego znaczenia z punktu widzenia interesów OSP.

Pozostawione groźne zapisy z punktu widzenia OSP.

1. W art. 7 projektu ustawy wprowadzany zostaje obowiązek dla gminy zawarcia umowy z OSP zawierającej postanowienia dotyczące podejmowanych działań przez OSP. Przepis nie określa zakresu takiej umowy, co będzie powodować wiele problemów interpretacyjnych i sporów co do treści takiej umowy. Obecnie istniejące regulacje takiego obowiązku nie przewidują, a współpraca między gminami a OSP nie nastręcza problemów.
2. Art. 36 ogranicza swobodę dysponowania przez OSP swoim majątkiem w przypadku likwidacji stowarzyszenia. Jest to naruszenie konstytucyjnej zasady ochrony własności (art. 64 Konstytucji RP).

Uchwała Nr 59/XVII/ 2021

Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych

Rzeczypospolitej Polskiej

z dnia 17 listopada 2021 roku

w sprawie: zajęcia stanowiska w sprawie projektu ustawy o ochotniczych strażach pożarnych

Na podstawie § 24 ust. 1 pkt 3 i 9 statutu Związku OSP RP w zw. z art. 21a ustawy
z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tj. z dnia 14 kwietnia 2021r. Dz.U. z 2021 r. poz. 869) Zarząd Główny Związku OSP RP postanawia:

§ 1

Negatywnie ocenić niekonsultowany Rządowy projekt ustawy o ochotniczych strażach pożarnych wniesiony do Sejmu 9 listopada 2021 r. (EW-020-718/21), który z jednej strony powiela wiele dotychczasowych rozwiązań z ustawy o ochronie przeciwpożarowej, a z drugiej wprowadza rozwiązania, które ograniczają samodzielność ochotniczych straży pożarnych, poddaje je pod kontrolę Państwowej Straży Pożarnej, zmniejsza uprawnienia strażaków ochotników w zakresie: ochrony prawnej, prawa do ekwiwalentu za udział w działaniach ratowniczych i szkoleniu, prawa do świadczeń odszkodowawczych i rekompensaty pieniężnej za utratę zdrowia.

§ 2

Przyjąć z zadowoleniem zmianę dotychczasowego stanowiska Rządu w sprawie dodatków do emerytur dla strażaków ochotników zawartą w projekcie ustawy o ochotniczych strażach pożarnych. Otwiera to możliwość uchwalenia kompromisowych regulacji opartych o zgłoszony w 2017 r. obywatelski projekt poparty ponad 200 tys. podpisów oraz uchwalony przez Senat RP projekt ustawy w 2020 r. wobec, których dotychczas Rada Ministrów wyrażała negatywne stanowisko.
Opowiedzieć się za przyjęciem rozwiązań opartych o zgłoszony w 2017 r. obywatelski projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nosi nr 34), który przewiduje minimalny okres udziału w działaniach ratowniczych na 10 lat i dodatek w wyższej wysokości niż projekt ustawy o ochotniczych strażach pożarnych (20 zł za każdy udokumentowany rok).

§ 3

Podtrzymać dotychczasowe stanowisko Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej, że dla osiągnięcia założonego celu w postaci zwiększenia efektywności działania ochotniczych straży pożarnych najlepszym rozwiązaniem byłaby stosowna nowelizacja ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. Odrębnej regulacji wymaga tylko kwestia dodatków do emerytur dla strażaków OSP.

§ 4

Szczegółowe uwagi do projektu ustawy zawiera uzasadnienie niniejszej uchwały.

§ 5

Zarząd Główny zobowiązuje Prezydium ZG oraz Prezesa ZG do jak najszersze-go rozpropagowania stanowiska Związku oraz prezentowania go wobec władz państwowych.

§ 6

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Przewodniczący posiedzenia

Prezes Zarządu Głównego Związku OSP RP

Waldemar Pawlak

Oryginał Uchwały

Uzasadnienie do uchwały

Ocena prawna projektu ustawy

W dniu 08 listopada 2021 w podkrakowskich Zielonkach, województwo małopolskie odbyło się uroczyste podpisanie porozumienia o współpracy pomiędzy Związkiem Ochotniczych Straży Pożarnych RP, a Generalną Dyrekcją Lasów Państwowych. Inicjatorem wydarzenia był Wiceminister Klimatu i Środowiska Edward Siarka w ścisłej współpracy z wymienionymi instytucjami. Dzięki podpisanej umowie do wszystkich Jednostek OSP w Naszym Kraju trafią Sadzonki Dębu, które mają upamiętniać 100-Lecie Istnienia Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Porozumienie z ramienia Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP podpisał Prezes Zarządu Głównego Dh Waldemar Pawlak, a Generalną Dyrekcję Lasów Państwowych reprezentował p.o. Dyrektor Józef Kubica.

Podpisanie dzisiejszej umowy jest wyrazem trwającej od lat współpracy między strażakami, a leśnikami w Polsce. Jednostki OSP w całym kraju od wielu lat ściśle działają na rzecz ochrony środowiska. Wiele razy Strażacy Ochotnicy pokazali, że są tam, gdzie ratunku potrzebuje Nasza przyroda, Nasze lasy. Zawsze możemy na nich liczyć. Za to dziś chcemy wam podziękować – Powiedział Edward Siarka Wiceminister Klimatu i Środowiska.

Po odzyskaniu Niepodległości Przez Nasz Kraj w wielu miejscach w Polsce sadzono symboliczne Trzy Dęby jako pamięć o trzech zaborach, które przeżyliśmy. Ta inicjatywa, którą dziś rozpoczynamy to nawiązanie do tej wspaniałej idei. Dzięki temu powiększymy lesistość w Naszym Kraju oraz co bardzo ważne poprawy warunków środowiskowych. Dziś chcemy, aby te dęby, były takim samym symbolem jak kiedyś, pokazaniem, że wychodziliśmy po za wymiar zwykłych działań ratowniczych powiedział Dh Waldemar Pawlak Prezes Zarządu Głównego Związku OSP RP.

Na koniec głos zabrał Dyrektor Generalny Lasów Państwowych Józef Kubica, który podziękował Strażakom ochotnikom za swój wieloletni wkład w rozwój środowiska i jego ochrony. Wspominając ciężką pracę Rycerzy Floriana w Kuźni Raciborskiej. Dziękuje za to, że bez wahania wjeżdżacie do lasu w celu ratowania tego wielkiego dobra narodowego jakim są Lasy. W dniu wielkiego święta 100-Lecia Związku OSP RP życzę wam wszystkiego najlepszego.

Na zakończenie wydarzenia przekazano trzy pamiątkowe Dęby dla Jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej w Owczarach Gmina Zielonki, Ochotniczej Straży Pożarnej w Siedlcu, Gmina Krzeszowice oraz gospodarzom Ochotniczej Straży Pożarnej w Zielonkach, Gmina Zielonki, którzy dokonali uroczystego posadzenia sadzonki Dębu.

W uroczystości wzięli udział także Dyrektor Zarządu Wykonawczego Związku OSP RP Dh Kazimierz Sady, Dyrektor Zarządu Wykonawczego ZOW ZOSP RP woj. Małopolskiego Dh Łukasz Łach, Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krakowie Paweł Szczygieł, Wójt Gminy Zielonki Bogusław Król oraz Komendant Gminny ZOSP RP w Zielonkach Dh Jan Palimąka.
AUTOR TOMASZ NOWAK
ZDJĘCIA TOMASZ NOWAK