ZOSPRP – ZOSPRP

Newsletter ZOSP RP – podsumowanie IV kwartału 2025

admin — Fri, 30 Jan 2026 09:56:58 +0000

Udostępniamy Newsletter ZOSP RP obejmujący IV kwartał 2025 roku, w którym zebraliśmy najważniejsze wydarzenia z ostatnich miesięcy roku 2025. To przekrojowe podsumowanie tego, co realnie działo się w strukturach Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP.

Newsletter pokazuje konkretne efekty pracy, najważniejsze kierunki działań oraz sprawy, które miały znaczenie dla druhen i druhów OSP w całej Polsce w końcówce 2025 roku. To szybki sposób, by być na bieżąco i zobaczyć, jak wyglądał ten intensywny kwartał w praktyce.

NEWSLETTER ZOSP IV kwartał 2025

Strażackie Lato Pełne Pasji i Działań! | Newsletter ZOSP RP – III kwartał 2025

admin — Mon, 27 Oct 2025 10:35:17 +0000

W najnowszym wydaniu naszego newslettera podsumowujemy intensywne miesiące pełne wydarzeń, sukcesów i inicjatyw ochotniczego pożarnictwa w Polsce!

Zajrzyj do środka, by przeczytać o rekordowych targach IFRE-EXPO, nowoczesnych dronach w OSP, walce z nowotworami wśród strażaków, letnich obozach MDP, międzynarodowej współpracy i wielu innych inspirujących historiach druhen i druhów z całego kraju.

NEWSLETTER ZOSP 3 kwartał 2025

Zespół ds. działalności ratowniczej i humanitarnej – wyzwania ze szczególnym uwzględnieniem Ochrony Ludności (OL) i Obrony Cywilnej (OC)

admin — Fri, 17 Oct 2025 08:15:09 +0000

Nowa ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej (OL i OC) nadała Związkowi Ochotniczych Straży Pożarnych RP (ZOSP RP) oraz jednostkom OSP status podmiotów OL. Wraz z tym nałożono na nie nowe zadania – prowadzenie działań w czasie klęsk żywiołowych i zagrożeń wojennych, tworzenie zasobów dla ludności, szkolenie kadr i przygotowanie mieszkańców do reagowania w sytuacjach kryzysowych.

Zespół ds. działalności ratowniczej i humanitarnej ZG ZOSP RP, po przeprowadzonej analizie, rekomenduje szereg działań mających wzmocnić pozycję OSP i ZOSP RP w nowym systemie bezpieczeństwa państwa.

Udział ZOSP RP i OSP w systemie ochrony ludności

ZOSP RP jest największym podmiotem OL spośród 39 wymienionych w ustawie. Posiada największe doświadczenie terenowe, zaplecze sprzętowe oraz rozpoznanie lokalnych zagrożeń.

Zespół rekomenduje:

Utworzenie programu „OSP liderem szkolenia mieszkańców w zakresie OL i OC”, obejmującego szkolenie kadr OSP, ludności oraz innych podmiotów OL.
Włączenie ekspertów ZOSP RP w proces tworzenia Strategii rozwoju jednostek ochrony przeciwpożarowej i planów zarządzania kryzysowego na wszystkich poziomach administracji.
Uregulowanie udziału ZOSP RP w Zespołach Zarządzania Kryzysowego oraz w ustawie o zarządzaniu kryzysowym.
Wprowadzenie przepisów uznających udział OSP w działaniach humanitarnych i pomocowych jako równorzędny z ratowniczym, z zapewnieniem finansowania i ochrony prawnej.
Stworzenie systemu inwentaryzacji kwalifikacji członków OSP, w tym przygotowania do przydziałów w korpusie obrony cywilnej.
Umożliwienie udziału w działaniach pomocowych członkom OSP spoza JOT, w tym seniorom powyżej 65 lat i działaczom OSP.

Doposażenie OSP i budowa zasobów ochrony ludności

Zespół wskazuje na potrzebę programu modernizacyjnego OSP w kontekście nowych zadań.

Proponuje:

Wspólnie z PSP przeprowadzić analizę potrzeb sprzętowych pod kątem zagrożeń lokalnych i opracować standardy wyposażenia.
Budować zasoby ochrony ludności, obejmujące m.in. zapasy energii, paliw, wody, żywności, odzieży, środków sanitarnych i leków oraz odpowiednie obiekty magazynowe.
W oparciu o analizy zagrożeń inspirować jednostki samorządowe i budżetowe do wspierania doposażenia OSP w sprzęt niezbędny do reagowania na katastrofy naturalne, awarie techniczne i inne zagrożenia.

Celem tych działań ma być zwiększenie potencjału ratowniczego i funkcjonalności OSP, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w Strategii rozwoju jednostek ochrony przeciwpożarowej.

Rozwój ratownictwa specjalistycznego i nowych specjalności OSP

Zespół postuluje rozszerzenie dotychczasowych profili OSP o nowe specjalizacje związane z ochroną ludności i pomocą humanitarną.

Propozycje obejmują:

Tworzenie OSP specjalizujących się w logistyce, ewakuacji, pierwszej pomocy, działaniach humanitarnych, dronach, czy tworzeniu centrów przetrwania.
Wystąpienie do Komendanta Głównego PSP o uregulowanie zasad udziału specjalistycznych grup OSP (np. nurkowych, poszukiwawczo-ratowniczych, dronowych) w działaniach ratowniczych.
Opracowanie zasad funkcjonowania grup pomocowych i humanitarnych OSP, określenie minimalnych wymagań, kompetencji i struktur dowodzenia – szczególnie w sytuacjach, gdy nie uczestniczy PSP.
Możliwość tworzenia modułów ratowniczo-pomocowych łączących jednostki z jednej gminy lub powiatu, które działałyby po zakończeniu akcji ratowniczej, wspierając pomoc humanitarną.

Centra przetrwania i komunikacji

Zespół proponuje utworzenie na bazie remiz OSP centrów przetrwania i komunikacji, które pełniłyby funkcje zaplecza logistycznego, schronienia i miejsca czasowego pobytu ludności.

W tym celu:

Należy opracować założenia i standardy dla takich centrów oraz powołać zespół ds. ich utworzenia.
Znowelizować ramowe wytyczne do projektowania strażnic OSP, uwzględniając zapasowe źródła energii, magazyny zasobów, systemy komunikacji i odnawialne źródła energii.
Dostosować istniejące obiekty oraz w nowo budowanych przyjąć zasadę, że każda remiza ma pełnić rolę centrum przetrwania i komunikacji.

Współpraca z samorządami i innymi instytucjami

Na poziomie gminy kluczową rolę w systemie OL i OC powinien pełnić komendant gminny ZOSP RP jako naturalny partner wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.

Zespół rekomenduje:

Uregulowanie statusu komendanta gminnego ZOSP RP pod względem organizacyjnym i finansowym.
Zapewnienie odpowiedniego przeszkolenia i włączenie tych osób do korpusu obrony cywilnej.
Wzmocnienie roli OSP w działaniach ewakuacyjnych i ostrzegawczych.
Zawarcie porozumienia z Lasami Państwowymi w sprawie udostępniania podręcznego sprzętu do gaszenia pożarów terenów otwartych.

Kierunki zmian strategicznych

Wnioskiem końcowym Zespołu jest konieczność wprowadzenia zmian w dokumencie „Strategia Florian 2050” oraz w odpowiednich przepisach ustawowych.

Nowelizacja powinna jasno określać, że jednostki OSP obok zadań ratowniczych realizują także działania humanitarne i pomocowe, co wynika z zapisów ustawy o OL i OC.

Podsumowanie:

Zespół ds. działalności ratowniczej i humanitarnej wskazuje, że wdrożenie nowych przepisów to nie tylko wyzwanie organizacyjne, ale również szansa na nową epokę w działalności OSP – obejmującą szerszy zakres ochrony ludności, rozwój specjalizacji, wzmocnienie współpracy z samorządami oraz unowocześnienie infrastruktury i zaplecza sprzętowego. Realizacja tych założeń umocni pozycję ZOSP RP jako kluczowego partnera państwa w systemie bezpieczeństwa narodowego.

Ankieta

Zespół ds. działalności organizacyjnej Związku OSP RP

admin — Thu, 16 Oct 2025 08:13:37 +0000

Rekomenduje:

Zwrócenie uwagi i realizację działań na rzecz Opiekunów DDP i MDP; oraz działań na rzecz pracy z dziećmi i młodzieżą w Związku OSP RP.
Wsparcie merytoryczne oraz organizacyjne Opiekunów DDP i MDP poprzez wdrożenie „Programu szkolenia opiekunów DDP i MDP.
Budowę systemu motywacyjnego do wstępowania do MDP poprzez realizację Programu „MDP – Strażacy Przyszłości”.

Współpraca międzynarodowa Związku OSP RP

Realizacja działań na szczeblu centralnym współpracy pomiędzy ochotniczymi związkami pożarniczymi w innych krajach, a także aktywna działalność w ramach Europejskiego Stowarzyszenia Strażaków (ESF) i Międzynarodowym Komitecie Technicznym Prewencji i Zwalczania Pożarów (CTIF) a także innych międzynarodowych instytucji, odnowienie i właściwe realizowanie działań Związku jako jednostki centralnej Polsko Niemieckiej Współpracy Młodzieży (PNWM).

Zapewnienie stabilności finansowej Związku OSP RP

Środki ubezpieczeniowe przeznaczone powinny być na działalność Związku i OSP, działania w zakresie OL i OC finansowane tylko i wyłącznie ze środków MSWiA i MON przeznaczonych na ten cel.

Wsparcie finansowe i organizacyjne działalności Ośrodka Szkoleniowego „STRAŻAK” w Turawie, jako miejsca i głównej bazy szkoleniowej Związku, promowanie działań w zakresie pozyskiwania 1,5% przez OSP, dokonanie analizy regulaminu i funkcjonowania „Funduszu dla Bohaterów” oraz promocja jego celów.

Działalność szkoleniowa Związku OSP RP

Pozyskanie środków finansowych z MSWiA i MON jako warunku niezbędnego i koniecznego do podjęcia działań w zakresie realizacji szkoleń OC i OL poprzez szkolenie i wyposażenie komendantów gminnych ZOSP RP jako liderów OC w gminach, szkolenie naczelników OSP z zakresu podniesienia poziomu dowodzenia i gotowości w strukturach OSP, szkolenie pracowników gmin z zakresu OL i OC, szkolenie na wyższe kategorie prawa jazdy C, D i E dla potrzeb w pierwszej kolejności OSP, a następnie OC i wojska, konieczność realizacji przez PSP szkoleń kwalifikacyjnych i doskonalących strażaków ochotników w czasie wolnym od pracy tj. po godzinach i w weekendy.

Promowanie idei wstępowania w szeregi OSP i zakładania nowych oraz wsparcia organizacyjnego dla już istniejących OSP

Opracowanie nowych wytycznych, instrukcji wykonywania poszczególnych obowiązków dla członków zarządów OSP, przygotowanie i realizacja prowadzenia tematycznych webinarów i szkoleń wspierających funkcyjnych w oddziałach i w OSP.
Wsparcie i promocja wstępowania i działania w OSP kobiet.
Aktualizacja „SYSTEMU OSP” jako sprawnego i niezbędnego narzędzia informacyjnego w zakresie stanu sił i środków członków Związku.
Promocja działalności Związku i OSP poprzez ogólnopolskie kampanie i akcje promocyjne odnoszące się do etosu społecznej służby i wkładu na rzecz ogólnie pojętego bezpieczeństwa społecznego.
Prowadzenie stabilnej polityki przyznawania medali i odznaczeń w Związku.

Niezbędne do podjęcia inne działania organizacyjne

Zakończenie prac nad regulaminem umundurowania, wzorami umundurowania; koszarowego i służbowego, a także ubrań DDP i MDP, oraz opracowanie zasad dotowania zakupów regulaminowego umundurowania ze środków FU.
Promocja idei powstawania i działalności kolegiów sędziów zawodów strażackich w Związku i jego oddziałach.
Podjęcie działań edukacyjnych w zakresie zbliżającej się kampanii sprawozdawczo-wyborczej oraz zjazdowej poszczególnych ogniw Związku.
Znalezienie źródeł finansowanie zakupu lekkich środków transportu dla OSP tzw. busów jako narzędzia w realizacji zadań w zakresie OC i OL, a także statutowej działalności szkoleniowej, pracy z dziećmi i młodzieżą itp.
Podjęcie działań mających na celu wzmocnienie wspólnoty w ramach Związku OSP RP.

ANKIETA

Zespół ds. nowoczesnych technologii w ratownictwie i prewencji – rola ZOSP RP

admin — Wed, 15 Oct 2025 09:37:33 +0000

CEL STRATEGICZNY

Celem Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP jest stworzenie spójnego, krajowego systemu grup dronowych w każdej gminie, działających w ramach struktur OSP.

Każda gmina powinna dysponować jednostką zdolną do natychmiastowego użycia bezzałogowych statków powietrznych (BSP) w celach:

rozpoznania pożarów i zagrożeń środowiskowych,
wsparcia działań ratowniczo-gaśniczych i poszukiwawczych,
monitorowania sytuacji kryzysowych i klęsk żywiołowych,
dokumentowania i przekazywania obrazu do stanowisk dowodzenia w czasie rzeczywistym.

Realizacja tego celu wymaga skoordynowanych działań organizacyjnych, szkoleniowych, technicznych i prawnych, które koordynuje i nadzoruje ZOSP RP.

Sorry, your browser doesn't support embedded videos.

ROLA ZOSP RP W PROCESIE

ZOSP RP pełni funkcję:

inicjatora i lidera rozwoju technologii BSP w OSP,
organizatora szkoleń i certyfikacji pilotów,
łącznika pomiędzy środowiskiem OSP a administracją państwową (ULC, MI, PSP),
koordynatora wdrażania standardów sprzętowych i operacyjnych w całym kraju.

Dzięki działaniom ZOSP RP powstała struktura i program, który umożliwia ochotnikom utrzymanie gotowości operacyjnej w zakresie nowoczesnych technologii i ich praktycznego wykorzystania podczas akcji ratowniczych.

KROKI REALIZACJI CELU

Budowa ogólnopolskiej sieci jednostek BSP

ZOSP RP proponuje wprowadzenie trzystopniowego systemu klasyfikacji jednostek OSP z dronami, zapewniającego jasne kryteria rozwoju:

Poziom 1 – Rozpoznawczy: podstawowe zdolności obserwacyjne, drony klasy C1–C2.

Poziom 2 – Szkoleniowy: przynajmniej 2 pilotów STS, zdolność przesyłania obrazu do stanowiska kierowania.

Poziom 3 – Zaawansowany: doświadczeni piloci, samochód BSP, drony VLOS i BVLOS, możliwość zarządzania strefami i misjami lotniczymi.

Ten model ma na celu zapewnienie, że każda gmina będzie miała jednostkę zdolną do działań z użyciem dronów na odpowiednim poziomie gotowości.

Program szkoleń i certyfikacji pilotów OSP

W związku z wejściem w życie od 2026 r. nowych regulacji europejskich (STS-01 i STS-02), ZOSP RP:

podpisał porozumienie z certyfikowanym ośrodkiem szkoleniowym UAV,
opracował autorski program szkoleniowy „dla strażaków – przez strażaków”,
prowadzi szkolenia praktyczne z lotów ratowniczych, nocnych, w strefach kontrolowanych i z użyciem sensorów termowizyjnych.

Celem programu jest utrzymanie ciągłości gotowości operacyjnej jednostek OSP w nowym systemie prawnym.

ZOSP RP zapewnia także jednolite standardy egzaminowania i nadzoru nad szkoleniami.

Koordynatorzy wojewódzcy ds. dronów ZOSP RP

W celu utrzymania jednolitych standardów i przepływu informacji, ZOSP RP planuje powołać koordynatorów wojewódzkich ds. BSP, którzy:

będą nadzorować szkolenia i certyfikację w regionach,
wspierać tworzenie nowych grup dronowych w OSP,
utrzymywać kontakt z wojewódzkimi strukturami PSP i administracją publiczną.

To element budowy spójnego systemu zarządzania technologią BSP w skali kraju.

Uregulowanie statusu prawnego działań BSP w OSP

Obecnie OSP nie są ujęte w katalogu służb ratowniczych zwolnionych z ogólnych przepisów lotniczych (SAR).

Powoduje to:

brak możliwości samodzielnego tworzenia stref lotniczych,
biurokratyczne utrudnienia w czasie akcji ratowniczych,
dodatkowe koszty i opóźnienia operacyjne.

ZOSP RP konsekwentnie zabiega o zmianę przepisów poprzez działania w Urzędzie Lotnictwa Cywilnego i Ministerstwie Infrastruktury, aby OSP zostały formalnie uznane za służby wykonujące loty ratownicze (SAR).

PODSUMOWANIE STRATEGICZNE

ZOSP RP realizuje długofalową wizję cyfrowego i technologicznego wzmocnienia OSP, której celem jest:

Grupa dronowa w każdej gminie.
Wysoko wykwalifikowani piloci zgodni z europejskimi standardami STS.
Spójny system szkolenia i nadzoru koordynowany przez ZOSP RP.
Pełne uznanie OSP w systemie prawnym jako służby ratowniczej wykorzystującej BSP.

ZNACZENIE DLA KIEROWNICTWA

Projekt BSP to kluczowy kierunek modernizacji ZOSP RP – łączy nowoczesne technologie z misją społeczną OSP.

Dzięki niemu ZOSP RP staje się liderem cyfrowej transformacji ratownictwa w Polsce, zapewniając bezpieczeństwo, efektywność i profesjonalizm działań ochotniczych straży pożarnych.

Ankieta

Zespół: ZOSP RP a media – sposoby komunikacji i informowania o działaniach Związku

admin — Tue, 14 Oct 2025 17:42:55 +0000

KOMUNIKACJA W ERZE ZAGROŻEŃ HYBRYDOWYCH – WAŻNY FILAR BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO.

W obliczu zagrożeń hybrydowych, dezinformacji i cyberzagrożeń, rzetelna i szybka komunikacja Związku OSP RP jest uznawana za kluczowy element budowania odporności społecznej i bezpieczeństwa informacyjnego państwa. Sprawny system informacyjny jest tarczą przeciwko zagrożeniom (fake newsom) i stanowi podstawę powszechnego bezpieczeństwa.

I. Główne cele polityki informacyjnej

Związek OSP RP, realizując Strategię Florian 2050, prowadzi proaktywną i wielokanałową politykę informacyjną, której cele to:

CEL STRATEGICZNY: Budowanie zaufania i wizerunku

ZAKRES DZIAŁANIA: Utrwalanie wizerunku OSP jako filaru bezpieczeństwa i depozytariusza wartości społecznych. Promowanie udziału Związku w systemie ochrony ludności, ratownictwie specjalistycznym, pomocy humanitarnej oraz budowie systemu Pierwszy Ratownik.

CEL STRATEGICZNY: Komunikacja kryzysowa

ZAKRES DZIAŁANIA: Opracowanie i wdrożenie procedur komunikacji kryzysowej, w tym planu reagowania na krytykę i dezinformację. Zarządzanie informacją w czasie kryzysów humanitarnych, zagrożenia wojną i wojny.

CEL STRATEGICZNY: Edukacja dla bezpieczeństwa

ZAKRES DZIAŁANIA: Podkreślanie roli Związku jako edukatora w obszarze bezpieczeństwa powszechnego, ze szczególnym naciskiem na pracę z DDP i MDP.

Sorry, your browser doesn't support embedded videos.

II. Kluczowe działania organizacyjne

Realizacja tych celów wymaga profesjonalizacji struktur Związku:

Utworzenie w biurze ZG ZOSP RP Zespołu ds. Komunikacji i Analiz Medialnych, szeroka aktywność rzecznika prasowego Związku oraz zbudowanie sieci regionalnych/wojewódzkich Koordynatorów Medialnych Związku OSP RP.
Doskonalenie kadr: Realizacja szkoleń medialnych w szczególności dla strażaków-komunikatorów, w tym wspólnych szkoleń z dziennikarzami z zakresu ratownictwa i komunikacji kryzysowej.
Współpraca ekspercka: Utrzymanie i rozszerzenie dialogu z mediami (publicznymi i regionalnymi), służbami (RCB), środowiskami naukowymi, samorządowymi oraz medialnymi.

III. Narzędzia i Platformy Komunikacji (Cyfrowy Hub)

Związek integruje tradycyjne media z nowoczesnymi technologiami i sztuczną inteligencją, tworząc holistyczny system komunikacji.

NARZĘDZIE: Oficjalna Strona Internetowa Związku

ROLA STRATEGICZNA: Główne Centrum Informacji. Służy jako autoryzowane źródło oficjalnych komunikatów, stanowisk i dokumentów (Statut, Florian 2050). Pełni funkcję portalu weryfikacyjnego w dobie dezinformacji i punktu wejścia do wszystkich zasobów cyfrowych.

NARZĘDZIE: Platforma Edukacyjna (Cyfrowy Hub)

ROLA STRATEGICZNA: Interaktywne Narzędzie Szkoleniowe. Centralne wsparcie dla szkoleń i realizacji zadań ustawowych (e-learning dla MDP/DDP, materiały szkoleniowe, obsługa kluczowych programów i grantów ZOSP RP). Zawiera Bibliotekę Zasobów Komunikacyjnych.

NARZĘDZIE: Miesięcznik „Strażak”

ROLA STRATEGICZNA: Magazyn Bezpiecznej Polski. Flagowy, profesjonalny kanał, przechodzący transformację w kierunku multimedialności (kody QR, e-wydania). Koncentracja na tematyce ochrony ludności, odporności społecznej, obrony cywilnej i prewencji.

NARZĘDZIE: Kanały YouTube

ROLA STRATEGICZNA: Edukacja Wizualna i Wizerunek. Medium do dynamicznej, angażującej komunikacji. Treści: praktyczne szkolenia, porady (pierwsza pomoc), reportaże z akcji, docieranie do młodszej widowni.

NARZĘDZIE: Media Społecznościowe

ROLA STRATEGICZNA: Dywersyfikacja i Szybka Komunikacja. Wykorzystanie różnych platform (Facebook, Twitter/X, Instagram, TikTok) do celów specyficznych dla odbiorcy: budowanie społeczności (FB), szybkie informacje/relacje z mediami (X), wizerunek i emocje (IG), rekrutacja MDP i prewencja (TikTok).

NARZĘDZIE: Analizy Strategiczne Florian 2050

ROLA STRATEGICZNA: Analityczna podbudowa strategii, narzędzie dialogu z ekspertami i umacniania wizerunku Związku w środowisku naukowym i samorządowym.

Konkluzja Zjazdu

Związek OSP RP uznaje profesjonalny, scentralizowany i nowoczesny system komunikacji społecznej za priorytetowy cel strategiczny. Inwestycja w rozwój tego systemu jest kluczem do umacniania pozycji OSP jako ważnego filaru bezpieczeństwa państwa i skutecznej tarczy przeciw dezinformacji.

Ankieta

Nadzwyczajny Zjazd Krajowy Związku OSP RP

admin — Mon, 13 Oct 2025 13:53:44 +0000

W dniach 11-12 października 2025 roku w Paprotni (powiat sochaczewski, gmina Teresin) odbył się Nadzwyczajny Zjazd Krajowy Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP. Głównym celem zjazdu była zmiana obecnego Statutu Związku OSP RP dostosowując go do zapisów ustawy o obronie cywilnej i ochronie ludności.

Zmiany dokonane w statucie pozwalają Związkowi OSP RP między innymi na powoływanie struktur do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej oraz innych, a także mobilizowanie społeczeństwa do udziału w realizacji zadań ochrony przeciwpożarowej, ochrony ludności i obrony cywilnej.

Pierwszego dnia delegaci obradowali we wcześniej powołanych zespołach tematycznych, kontynuując prace podjęte podczas spotkań on-line, które rozpoczęto na kilka tygodni przed zjazdem.

Drugi dzień zjazdu swoją obecnością zaszczycili: Marcin Kierwiński – Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, nadbryg. Grzegorz Szyszko – Zastępca Komendanta Głównego PSP, gen. Wiesław Kukuła – Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, gen. Krzysztof Stańczyk – Dowódca Wojsk Obrony Terytorialnej, Adam Orliński – Poseł na Sejm RP, który odczytał list Ministra Obrony Narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza.

Podczas obrad przegłosowano i przyjęto uchwałę dotyczącą zmian w statucie ZOSP RP oraz przedstawiono szczegółowo wyniki prac następujących zespołów tematycznych:

Zespołu ds. działalności ratowniczej i humanitarnej – wyzwania ze szczególnym uwzględnieniem OC i OL,
Zespołu ds. nowoczesnych technologii w ratownictwie i prewencji,
Zespołu ds. programów prewencyjnych i ratowniczych realizowanych przez ZOSP RP oraz propozycji ewentualnych programów do uruchomienia,
Zespołu ZOSP RP a media – sposoby komunikacji i informowania o działaniach Związku,
Zespołu ds. działalności organizacyjnej Związku OSP RP.

INFORMACJA w sprawie finansowania działalności OSP według stanu prawnego z października 2024 r.

admin — Wed, 23 Oct 2024 06:29:09 +0000

Art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 233) wprowadza generalną zasadę, że koszty funkcjonowania ochotniczych straży pożarnych są pokrywane w szczególności z:

budżetów jednostek samorządu terytorialnego;
środków z budżetu państwa przekazywanych Komendantowi Głównemu Państwowej Straży Pożarnej;
wpływów instytucji ubezpieczeniowych, o których mowa w art. 38 i art. 39 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej;
środków pochodzących od osób fizycznych i osób prawnych przekazywanych w szczególności w formie dobrowolnych składek lub darowizn;
środków pochodzących ze zbiórek publicznych;
środków własnych.

Środki z budżetu państwa przekazywane Komendantowi Głównemu Państwowej Straży Pożarnej są przekazywane w formie dotacji na realizację zadań określonych w art. 3 pkt 1-12 oraz art. 4 ust. 1, na podstawie wniosków złożonych przez ochotniczą straż pożarną do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej za pośrednictwem komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej właściwego ze względu na teren działania ochotniczej straży pożarnej, która złożyła wniosek. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej przekazuje środki na podstawie umowy zawartej z ochotniczą strażą pożarną.

Jednostki samorządu terytorialnego mogą przekazywać ochotniczym strażom pożarnym dodatkowe środki pieniężne również w formie dotacji.

Przy tym przepis ten nie wskazuje na ograniczenia w zakresie finansowania ochotniczych straży pożarnych, byleby pokrywane koszty związane były z funkcjonowaniem ochotniczej straży pożarnej.

Kolejna regulacja zawarta w art. 10 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych ma charakter doprecyzowujący ogólną zasadę określoną w art. 32.

Z punktu widzenia ochotniczych straży pożarnych (dalej określanych jako OSP) najistotniejsze jest finansowanie ich działalności przez jednostki samorządu terytorialnego, ponieważ podmioty te w największym zakresie brać będą udział w finansowaniu działalności OSP. W szczególności dotyczy to Gminy, na terenie której dana OSP ma swoją siedzibę.

Zapis art. 10 ust. 1 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych stanowiący, że w ramach realizacji zadania własnego w zakresie ochrony przeciwpożarowej gmina zapewnia, stosownie do posiadanych sił i środków, ochotniczym strażom pożarnym:

1) obiekty, tereny, pojazdy i sprzęt specjalistyczny, środki ochrony indywidualnej, umundurowanie, w tym umundurowanie wyjściowe, i środki łączności oraz ich utrzymanie;

1a) finansowanie szkoleń innych niż wskazane w art. 11 ust. 1 oraz szkoleń z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy;

2) ubezpieczenie strażaków ratowników OSP i kandydatów na strażaków ratowników OSP oraz członków i opiekunów młodzieżowych drużyn pożarniczych i dziecięcych drużyn pożarniczych, w tym ubezpieczenie grupowe, od odpowiedzialności cywilnej i od następstw nieszczęśliwych wypadków, podczas wykonywania powierzonych zadań;

3) badania lekarskie strażaków ratowników OSP przeprowadzane w celu stwierdzenia braku przeciwwskazań do udziału w działaniach ratowniczych;

4) badania lekarskie kandydatów na strażaków ratowników OSP przeprowadzane w celu stwierdzenia braku przeciwwskazań do udziału w szkoleniu podstawowym przygotowującym do bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych;

5) wyżywienie strażaków ratowników OSP podczas prowadzenia działań ratowniczych, udziału w działaniach ratowniczych oraz akcjach ratowniczych, udziału w działaniach prowadzonych przez inne służby, inspekcje i straże trwających co najmniej 6 godzin, a także szkoleniach, ćwiczeniach i zawodach sportowo-pożarniczych trwających co najmniej 8 godzin.

Przepis stanowi o zobowiązaniu gminy względem podmiotu, stowarzyszenia, osoby prawnej jaką jest OSP, w zakresie jej finansowania oraz zapewnienia jej członkom określonych świadczeń. Członkom OSP w rozumieniu ar. 1 ust. 3 ustawy o OSP, a więc strażakom OSP.

Zapisy zawarte w przepisie przytoczonym powyżej są przykładowe i nie wyczerpują całego zakresu finansowania OSP, ponieważ muszą być powiązane z brzmieniem art. 32 ustawy. Ponadto wskazują na bezwzględne obowiązki jednostek samorządu terytorialnego w zakresie finansowania OSP. Zostały zaś enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę niektóre z nich by zwrócić uwagę na ich ważkość, a ponadto odróżnić od części kosztów, które w przypadku OSP ponosi budżet państwa – koszty szkoleń prowadzonych dla członków OSP przez Państwową Straż Pożarną (art. 11 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych).

Obowiązki jednostek samorządu terytorialnego w zakresie ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej wynikają także z treści art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.) które zaliczone zostały do zadań użyteczności publicznej gminy (art. 9 ust. 4 ustawy).

Z powyższymi przepisami powiązane są normy dotyczące sposobów finansowania przedsięwzięć ze środków publicznych. Zastosowanie tu mają przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 ze zm.), a to z uwagi na treść jej art. 219 ust. 2, art. 218 i art. 221.

Ważnym zapisem, odnoszącym się do sytuacji OSP, jest możliwości finansowania ich działalności w zakresie wykraczającym poza unormowanie zawarte w art. 10 ust. 1 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych. Art. 32 ust. 5 stanowi, że jednostki samorządu terytorialnego mogą przekazywać ochotniczym strażom pożarnym dodatkowe środki pieniężne również w formie dotacji.

Przytoczony przepis dotyczy wszystkich jednostek samorządu terytorialnego, a więc szczebla gminnego, powiatowego i wojewódzkiego. Zapis ten upraszcza procedury udzielania na rzecz jednostek ochotniczych straży pożarnych dotacji przez jednostki samorządu terytorialnego, w zakresie, w jakim nie obejmuje tych jednostek finansowanie objęte zapisami art. 10 ust. 1. Koreluje on z przepisami ustawy o finansach publicznych, a w szczególności z zapisem art. 219 ust. 2, który przewiduje, iż z budżetu jednostki samorządu terytorialnego mogą być udzielane dotacje przedmiotowe również innym podmiotom niż samorządowym zakładom budżetowym, o ile tak stanowią odrębne przepisy (w przypadku OSP tym przepisem jest powyżej powołany art. 32 ust. 5 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych).

Tryb udzielania dotacji w oparciu o normę art. 219 ust. 2 ustawy o finansach publicznych jest prostszy niż w przypadku dotacji podmiotowej udzielanej na podstawie art. 218 ustawy o finansach publicznych. Kwoty i zakres dotacji musi jedynie określić uchwała budżetowa danej jednostki samorządu terytorialnego.

Podsumowując, środki przekazywane przez gminę na rzecz OSP stanowią podstawowe źródło jej finansowania. Jednakże fundusze przyznawane przez gminy nie wykluczają otrzymywania finansowania z innych źródeł.

finansowanie MDP lub DDP na podstawie ustawy o OSP

Art. 10 ust. 1 ustawy o OSP stanowi o zobowiązaniu gminy względem OSP, w zakresie jej finansowania oraz zapewnienia strażakom OSP określonych świadczeń. Należy wyjaśnić, że w ustawie o OSP członków OSP podzielono na dwie podstawowe kategorie, tj. strażak OSP i strażak ratownik OSP.

W myśl art. 1 ust. 3 ustawy o OSP ochotnicze straże pożarne zrzeszają członków OSP, zwanych dalej „strażakami OSP”. Czyli każdy członek OSP nazywany jest w ustawie o OSP strażakiem OSP. Z kolei art. 8 ustawy stanowi, że do udziału w działaniach ratowniczych i akcjach ratowniczych jest uprawniony strażak OSP, który:

ukończył 18 lat, a nie ukończył 65 lat;
posiada aktualne ubezpieczenie, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy;
posiada aktualne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciw-wskazań do udziału w działaniach ratowniczych;
odbył szkolenie z zakresu BHP;
ukończył z wynikiem pozytywnym szkolenie podstawowe przygotowujące do bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych
– zwany dalej „strażakiem ratownikiem OSP”.

Tym samym członek OSP określany na łamach ustawy o OSP jako strażak OSP może nazywać się strażakiem ratownikiem OSP dopiero, gdy spełni wymagania z art. 8 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych, w tym także odbędzie szkolenia z zakresu BHP i podstawowe.

Jak wynika z ustawy o OSP, OSP nie zrzeszają wyłącznie strażaków ratowników OSP. Strażacy ratowniczy OSP stanowią podgrupę wśród strażaków OSP. Każdy strażak ratownik OSP jest strażakiem OSP, ale nie każdy strażak OSP jest strażakiem ratownikiem OSP. Zauważyć należy, że obowiązek finansowania działalności OSP przez gminę nie ogranicza się wyłącznie do strażaków ratowników OSP, lecz obejmuje wszystkich strażaków OSP.

Zgodnie z art. 4 ustawy o OSP ochotnicze straże pożarne mogą tworzyć młodzieżowe drużyny pożarnicze lub dziecięce drużyny pożarnicze w celu zainteresowania dzieci i młodzieży działalnością szkoleniową, sportową i społeczną na rzecz ochrony przeciwpożarowej i ochrony ludności.

Do młodzieżowej drużyny pożarniczej lub dziecięcej drużyny pożarniczej mogą należeć osoby w wieku do 18 lat – za zgodą jednego z rodziców, opiekunów prawnych albo opiekunów faktycznych.

W związku z powyższym, jeżeli OSP utworzyła w ramach swojej struktury MDP lub DDP, to MDP i DDP działają jako część OSP. W związku z tym członkowie MDP lub DDP są zwykle członkami OSP (statut OSP precyzuje zaś charakter członkostwa i prawa przysługujące poszczególnym grupom), a więc są również strażakami OSP w rozumieniu art. 1 ust. 3 ustawy o OSP. Na marginesie należy wspomnieć, że nierzadko kandydat na strażaka ratownika OSP (art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy o OSP) jest jednocześnie członkiem MDP. Może wystąpić również sytuacja, gdzie strażak OSP nie jest ani członkiem MDP lub DDP, ani kandydatem na strażaka ratownika OSP, ani strażakiem ratownikiem OSP.

Należy pamiętać, że jeżeli MDP lub DDP będzie stanowiło odrębny byt prawny od OSP tj. nie będzie działało w ramach jej struktury np. w przypadku gdy szkoła lub inny podmiot utworzy MDP lub DDP, to jego działalność nie może być finansowana w oparciu o postanowienia ustawy o OSP.

W praktyce zdecydowana większość istniejących i działających MDP lub DDP została utworzona przez OSP w ramach struktury własnej i nie stanowią odrębnego bytu.

Podsumowując, jeżeli OSP utworzyła w ramach swojej struktury MDP lub DDP, to MDP lub DDP działają jako część OSP. W związku z tym członkowie MDP lub DDP są również członkami OSP, a więc są jednocześnie strażakami OSP w rozumieniu art. 1 ust. 3 ustawy OSP przez co:

art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o OSP stanowi podstawę prawną finansowania przez gminę umundurowania członków MDP i DDP,
10 ust. 1 pkt 1a ustawy o OSP stanowi podstawę prawną finansowania przez gminę szkoleń członków MDP i DDP,
art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o OSP stanowi podstawę prawną finansowania przez gminę ubezpieczenia członków i opiekunów MDP i DDP,
art. 32 ust. 5 ustawy o OSP stanowi podstawę prawną finansowania przez gminę innych świadczeń na rzecz MDP lub DDP np. obozów organizowanych dla członków MDP i DDP.

informację przygotował adw. Krzysztof M. Miazga
10 I 2022 r.
aktualizacja 22 X 2024 r.

Kontynuacja współpracy pomiędzy Związkiem OSP RP i Niemieckim Związkiem Straży Pożarnych

redaktor MK — Tue, 09 Jul 2024 06:54:14 +0000

W dniach 4-6 lipca na zaproszenie Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP gościliśmy delegację Niemieckiego Związku Straży Pożarnych w składzie: Karl-Heinz Banse, Prezydent Niemieckiego Związku Straży Pożarnych; Rudolf Römer, Dyrektor Generalny NZSP oraz Maximilian Rudzki, tłumacz i specjalista.
Podczas pobytu w Polsce goście spotkali się między innymi z dyrektorem Wytwórni Umundurowania Strażackiego druhem Wiesławem Golańskim, który oprowadził delegację niemiecką po wytwórni i przedstawił jej historię oraz dokonania. Na zaproszenie Zastępcy Komendanta Głównego PSP nadbryg. Józefa Galicy delegacja NZSP spotkała się z kierownictwem Komendy Głównej PSP, a następnie zwiedziła Centrum Edukacji i Historii Warszawskiej Straży Pożarnej.
W piątek 5 lipca 2024 r. w siedzibie Biura ZG ZOSP RP podpisane zostało porozumienie pomiędzy Związkiem Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej i Niemieckim Związkiem Straży Pożarnych. Niniejsze porozumienie zawarte zostało jako kontynuacja Traktatu między Rzeczypospolita Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy z 17 czerwca 1991 roku w myśl Traktatu między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o potwierdzeniu istniejącej między nimi granicy z 14 listopada 1990 roku, zgodnie z celami Organizacji Narodów Zjednoczonych, które to obejmują utrzymanie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, wspieranie rozwoju społecznego i gospodarczego oraz ochronę praw człowieka.
A także w myśl przyjętej w 2015 roku przez 193 państwa Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) Agendy 2030 na rzecz zrównoważonego rozwoju, zgodnie z duchem Umowy między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o wzajemnej pomocy podczas katastrof i klęsk żywiołowych lub innych poważnych wypadków, sporządzonej w Warszawie dnia 10 kwietnia 1997 roku.
Mając na uwadze postanowienia Statutu Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej i Statutu Niemieckiego Związku Straży Pożarnych i kontynuując porozumienia pomiędzy Związkiem Ochotniczych Straży Pożarnych RP a Niemieckim Związkiem Straży Pożarnej z dnia 28 stycznia 1999 roku dzisiejsze porozumienie sygnował swym podpisem Druh Waldemar Pawlak, Prezes Zarządu Głównego ZOSP RP. W imieniu Niemieckiego Związku Straży Pożarnych podpis złożył Karl-Heinz Banse, Prezydent NZSP.
Na mocy podpisanego właśnie porozumienia, umowa podpisana w Warszawie dnia 28 stycznia 1999 roku pomiędzy Związkiem Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej a Niemieckim Związkiem Straży Pożarnej została przedłużona na czas nieokreślony.
Jednocześnie ZOSP RP oraz NZSP zobowiązały się kontynuować i rozszerzać współpracę w następujących dziedzinach:
1. współdziałania w ramach Unii Europejskiej,
2. współdziałania w ramach CTIF (International association of fire and rescue services),
3. ochrony środowiska i zmian klimatycznych,
4. współpracy w reagowaniu na zagrożenia bezpieczeństwa na wypadek wystąpienia konfliktów zbrojnych zagrażających bezpieczeństwu,
5. organizacji i programów szkoleń członków ochotniczych straży pożarnych,
6. organizacji i programów szkoleń dzieci i młodzież działającą w ochotniczych strażach pożarnych,
7. kierunków rozwoju sprzętu pożarniczego i środków ochrony osobistej strażaka,
8. rozwiązań naukowo-technicznych i literatury fachowej w zapobieganiu pożarów i organizacji działań ratowniczych,
9. wspólnych działań kulturalno-oświatowe w środowisku ochotniczych straży pożarnych, sportu pożarniczego,
10. nowych inicjatyw służących umacnianiu wzajemnej współpracy.

Współpraca obejmuje:
1. współdziałanie na rzecz rozwoju i umacniania bezpieczeństwa oraz ochrony przeciwpożarowej w ramach Unii Europejskiej na rzecz rozwoju naszych Związków, ochotniczych straży pożarnych i ich członków, w tym inicjowanie nowych obszarów tematycznych i rekomendowanie ich instytucjom europejskim w celu podjęcia działań,
2. współdziałanie na rzecz skutecznego przedstawicielstwa w CTIF oraz jego organów,
3. realizację przedsięwzięć mających na celu podniesienie świadomości społecznej i działań zapewniających ochronę środowiska i reagowania na zmiany klimatu w zakresie działań ochotniczych straży pożarnych, w tym wzajemnej pomocy podczas katastrof i klęsk żywiołowych lub innych poważnych wypadków,
4. realizację przedsięwzięć mających na celu reagowanie na zagrożenia związane z wystąpieniem konfliktów zbrojnych zagrażających bezpieczeństwu w Europie, w tym podejmowanie działań wspierających osoby zagrożone oraz wsparcie strażackich organizacji partnerskich umożliwiających ich bieżące działanie i rozwój,
5. wymianę wiedzy i doświadczeń w zakresie szkolenia członków ochotniczych straży pożarnych,
6. przekazywanie informacji dotyczących wyposażenia technicznego stosowanego w ochotniczych strażach pożarnych,
7. wymianę grup strażaków, dzieci i młodzieży z ochotniczych straży pożarnych,
8. organizowanie wspólnych imprez kulturalno-oświatowych i sportowych dla przedstawicieli środowisk pożarniczych,
9. wzajemne informowanie o rozwiązaniach organizacyjnych usprawniających funkcjonowanie Związków straży pożarnych Umawiających się Stron,
10. podejmowanie nowych inicjatyw służących rozwojowi naszych Związków i umacnianiu wzajemnej współpracy.

Jesteśmy przekonani, że współpraca z Niemieckim Związkiem Straży Pożarnych znacząco podniesie poziom bezpieczeństwa i efektywności działań ratowniczych, zarówno na terenie Polski jak i Niemiec.

Nina Mirgos-Kilanowska, Rzecznik Prasowy ZOSP RP
Zdjęcia: Iwona Legędź

Zapewnij swojej OSP najbardziej potrzebne funkcjonalności dzięki rozbudowie systemu statystycznego Ochotnik OSP

admin — Tue, 09 Apr 2024 06:46:05 +0000

Z przyjemnością informujemy o planowanej rozbudowie systemu Ochotnik OSP. Celem jest stworzenie narzędzi, przydatnych przede wszystkim dla ochotniczych straży pożarnych. Pomóżcie nam ulepszyć narzędzie, wskazując jakie funkcjonalności byłyby dla Was najbardziej przydatne. Wasze opinie są niezwykle cenne, liczymy na konstruktywne opinie.

Czy potrzebujecie wsparcia w zarządzaniu na bieżąco składem i ekwipunkiem?
A może narzędzi do efektywnego rozliczania wyjazdów do akcji?
Może brakuje Wam platformy do lepszej komunikacji w Waszej jednostce?

Prosimy o wypełnienie krótkiej ankiety, która pomoże nam lepiej zrozumieć Wasze oczekiwania: Ankieta: Jakie funkcjonalności byłyby dla Was przydatne?

Przeprowadzona w 2022 roku modernizacja systemu pozwala zaoszczędzić na poziomie kraju do 100 tys. kartek papieru.
Zredukowaliśmy koszty przechowywania dokumentów, elektroniczna baza danych jest uporządkowana i szybko dostępna, a jednocześnie dbamy o nasze środowisko.

Nie jesteś jeszcze zarejestrowany ? Nic straconego, dołącz do nas, kontaktując się z Waszym zarządem oddziału Związku OSP RP w celu założenia konta.

Dziękujemy za Wasze zaangażowanie!