W październikowym numerze polecamy bogaty wybór materiałów z życia Związku oraz OSP. W szczególności warto zwrócić uwagę na: wypowiedzi w ramach cyklu „Fundamenty naszego Związku”, relacje z Ogólnopolskiego Spotkania Kronikarzy, artykuł poświęcony kobietom w polskim pożarnictwie oraz cykl publikacji na temat ochrony ludności i obrony cywilnej.

Zapraszamy do lektury!

Pasjonaci dokumentowania historii Ochotniczych Straży Pożarnych oraz aktywni kronikarze OSP spotkali się na Ogólnopolskim Spotkaniu Kronikarzy, które odbyło się w dniach 11–13 września 2026 roku w Kaliszu – najstarszym mieście w Polsce.

W piątek 11 września w Bibliotece Uniwersytetu Kaliskiego uczestnicy zaprezentowali przywiezione ze sobą kroniki oraz wymienili się doświadczeniami w ich prowadzeniu. Spotkanie poprowadziła mgr Małgorzata Judasz, sekretarz Komisji ds. działalności naukowej, kulturalno-społecznej, dokumentacyjnej i historycznej przy ZG ZOSPRP, która udzieliła cennych konsultacji i wskazówek metodycznych.

Następnego dnia kronikarze byli gośćmi Komendanta Miejskiego PSP w Kaliszu, st. bryg. Romana Mateckiego. Zapoznali się z historią, działalnością oraz zbiorami zgromadzonymi w KM PSP. Podkreślono wówczas dwa kluczowe aspekty: szeroką aktywność edukacyjną prowadzoną z młodzieżą oraz systematyczne gromadzenie zbiorów kronik i wydawnictw strażackich. Tego samego dnia uczestnicy zwiedzili siedzibę najstarszej na ziemiach zaboru rosyjskiego ochotniczej straży pożarnej. Mogli tam zobaczyć historyczne kroniki OSP Kalisz (założonej w 1864 roku) oraz cenne sztandary, ze szczególnym uwzględnieniem sztandaru ufundowanego z okazji 50-lecia istnienia jednostki. Barwną historię OSP przybliżył jej prezes, Grzegorz Kuświk.

W dalszej części dnia odbyły się grupowe seminaria tematyczne oraz konwersatorium pt. „Źródła do dziejów ochotniczych straży pożarnych”, poprowadzone przez naukowców Uniwersytetu Kaliskiego: prof. Ewę Andrysiak i prof. Piotra Gołdyna. Z kolei dyrektor Biblioteki Uniwersytetu Kaliskiego, dr Elżbieta Steczek-Czerniawska, oraz dr Marcin Mikołajczyk zaprezentowali bogate zbiory biblioteczne. Z okazji spotkania zorganizowano wystawę publikacji strażackich poświęconą m.in. ratownictwu i ochronie ludności. Wśród prezentowanych materiałów znalazły się wydawnictwa ZG ZOSP RP, w tym Analizy Strategiczne (tomy 1–8) oraz albumy strażackie.

Kronikarze zapoznali się także z historią słynnej w ruchu strażackim firmy produkującej m.in. hełmy strażackie, działającej obecnie jako Brandbull Polska S.A. Przedstawili ją przedstawiciele firmy Małgorzata Olkowicz oraz Bogusława Młynek.

Kronikarze mieli również okazję zwiedzić Kalisz, ze szczególnym uwzględnieniem wpisanego na listę zabytków ratusza Kalisza.

Ostatniego, trzeciego dnia w siedzibie rektoratu UK odbyła się konferencja popularnonaukowa pt. „Pióro, piksel, pamięć. Współczesne wyzwania w pracy kronikarza”. Wydarzenie to podsumowało dotychczasowe działania oraz wyznaczyło kierunki rozwoju dokumentacji strażackiej i prowadzenia kronik. Uczestników powitali współgospodarze spotkania: zastępca dyrektora Zarządu Wykonawczego ZOSP RP dr Ben Sassi (który odczytał list okolicznościowy od prezesa ZG ZOSP RP Waldemara Pawlaka, przekazującego serdeczne pozdrowienia oraz wyraz najwyższego uznania za wyjątkową służbę na rzecz zachowania pamięci o historii polskiego ruchu strażackiego), rektor Uniwersytetu Kaliskiego prof. dr hab. n. med. i n. o zdr. Andrzej Wojtyła oraz wicemarszałek Województwa Wielkopolskiego Krzysztof Grabowski.

Rozpoczynając obrady, prowadzący konferencję dr Marian Zalewski odczytał list od honorowego przewodniczącego Komisji Historycznej, prof. Tadeusza Olejnika. Prof. Olejnik podkreślił w nim, że kronikarze są spadkobiercami wspaniałych postaci Bolesława Chomicza i Józefa Tuliszkowskiego, a zarazem piastunami i dokumentalistami dziedzictwa oraz bieżących działań OSP.

W dalszej części referaty wygłosili: dr Marian Zalewski – „Historia pisana przyszłością. Pamięć, warsztat i strategia w dziejach polskiego pożarnictwa”, prof. UK dr hab. Ewa Andrysiak – „Źródła do dziejów straży pożarnych w kontekście badań biograficznych”, prof. UK dr hab. Piotr Gołdyn – „Analiza krytyczna materiałów źródłowych w badaniach biograficznych”, dr Krzysztof Latocha – „Kronikarze w czasach zagrożenia bezpieczeństwa”, mgr Justyna Szablewska – „Narzędzia sztucznej inteligencji w pracy kronikarza OSP – szanse i zagrożenia”, dr Marcin Mikołajczyk – „Stanisław Wojciechowski a straże pożarne”. Uczestników konferencji pozdrowił także prof. Krzysztof Walczak, prezes Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Podsumowania konferencji oraz całego trzydniowego spotkania dokonała Małgorzata Judasz, która podkreśliła, że historyczny Kalisz stał się w te dni stolicą polskich kronikarzy.

W wydarzeniu wzięli udział również przedstawiciele władz ZOSP RP: członek Zarządu Głównego Zbigniew Serbiak, dyrektor ZW ZOSP RP w Poznaniu Mariusz Roga, prezes ZOP ZOSP RP Krzysztof Nosal, prezes OSP Kalisz Grzegorz Kuświk oraz zastępca Komendanta Miejskiego PSP kpt. Damian Knop.

Konferencji towarzyszyły wystawy publikacji o tematyce strażackiej ze zbiorów Biblioteki UK oraz ekspozycja kronik przywiezionych przez uczestników. Informacje o wydarzeniu ukażą się w miesięczniku „Strażak”, (który objął Spotkanie Kronikarzy patronatem medialnym), w publikacji Analizy strategiczne Florian 2050 (tom 9) oraz w mediach społecznościowych.

(MAZ)

Zdjęcia: Małgorzata Judasz, Tobiasz Dąbrowski, Marian Zalewski

We wrześniowym numerze polecamy między innymi rozmowę z prezesem ZG ZOSP RP Waldemarem Pawlakiem, który przypomina, że prawdziwe bezpieczeństwo zaczyna się od człowieka. Na łamach pisma omawiamy również stanowisko Zarządu Głównego w sprawie rządowego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027–2029. Wspominając 105. rocznicę naszego Związku prezentujemy wypowiedzi liderów w ramach debaty programowej o naszych fundamentach. Szeroko piszemy o aktywności młodych strażaków w tym ich udziale w Olimpiadzie CTIF w austriackim Aisenstadt, zlocie pojazdów pożarniczych, zawodach sikawek konnych. Publikujemy również materiały poświęcone kronikarskiej pasji.

Zapraszamy do lektury!

 

W najnowszym wydaniu tradycyjnie przedstawiamy nowoczesny ruch społeczny, który łączy wszystkie pokolenia. Pielęgnujemy pamięć o powstańcach warszawskich oraz podejmujemy inne ważne tematy związane z tradycją i historią pożarnictwa. Prezentujemy bieżącą aktywność Związku, podsumowania ogólnopolskich spotkań i konkursów – w tym XVII edycji konkursu „Najlepsi z najlepszych” na Wzorową MDP i jej Opiekuna – a także działalność kulturalną, dokumentacyjną i naukową. Promujemy różnorodne inicjatywy na rzecz działań ratowniczych, takie jak rozwijanie w szeregach OSP Programu Pierwszy Ratownik, akcje prewencyjne (np. montaż czujek dymu) czy współpracę z instytucjami i firmami, takimi jak globalny partner Samsung, na rzecz popularyzacji nowoczesnych technologii wspierających bezpieczeństwo.

Jesteśmy blisko strażackiej młodzieży, która latem łączy wypoczynek z edukacją i rywalizacją sportową – tak jak dzieje się to już od 50 lat w Ośrodku Szkoleniowo-Wypoczynkowym „Strażak” w Turawie. Wspaniałe miejsce i oddana kadra!

Zapraszamy do prenumeraty i inspirującej lektury!

Uprzejmie informujemy,  że trwa kolejna edycja konkursów:

– Konkursu na prace popularnonaukowe i badawcze dotyczące historii pożarnictwa,

– Konkursu na pamiętniki, wspomnienia, relacje i opracowania ,,Z dziejów OSP”.

Termin nadsyłania wniosków i prac upływa 15 września 2026 r.

W załączeniu Wnioski oraz Regulamin konkursów.

Prace i wnioski, z dopiskiem „konkurs historyczny” należy przesyłać na adres: Związek OSP RP, 00-340 Warszawa, ul. Oboźna 1.

Najnowszy numer czasopisma „Strażak” poświęcamy przede wszystkim młodym adeptom pożarnictwa – pasjonatom, którzy już dziś przygotowują się do przyszłej służby. To oni stanowią fundament polskiego pożarnictwa i to na ich barki wkrótce trafi odpowiedzialność za nasze wspólne bezpieczeństwo.

W bieżącym wydaniu podsumowujemy 48. edycję Ogólnopolskiego Turnieju Wiedzy Pożarniczej „Młodzież zapobiega pożarom”, relacjonujemy Olimpiadę Dziecięcych Drużyn Pożarniczych w Wieruszowie oraz galę V edycji konkursu „Strażacy w akcji”. Poruszamy również szereg tematów istotnych dla funkcjonowania Młodzieżowych i Dziecięcych Drużyn Pożarniczych oraz całego ruchu strażackiego.

Dbając o przyszłe pokolenia, nie zapominamy o naszej bogatej historii i seniorach – dowodem na to jest relacja z uroczystości 80-lecia OSP w Nowych Kiejkutach (woj. warmińsko-mazurskie). Ponadto przybliżamy specyfikę działań ratowniczych w Kenii i na Słowacji.

Zapraszamy do prenumeraty i życzymy inspirującej lektury!

Zgodnie z art. 22c ust. 6 ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 110 ze zm.) podmioty, o których mowa w art. 22b oraz w ust. 3, mają obowiązek co najmniej raz na dwa lata dokonywać oceny standardów w celu zapewnienia ich dostosowania do aktualnych potrzeb oraz zgodności z obowiązującymi przepisami. Wnioski z przeprowadzonej oceny na-leży pisemnie udokumentować.

Okresowa ocena Standardów Ochrony Małoletnich dokonywana jest co najmniej raz na dwa lata. Oceny dokonuje Zarząd OSP albo osoba wyznaczona przez Zarząd w drodze uchwały. W przypadku dokonania oceny przez osobę wyznaczoną przeprowadzona ocena podlega zatwierdzeniu przez Zarząd.

Ocena polega w szczególności na sprawdzeniu:

• czy obowiązujące Standardy są aktualne i zgodne z przepisami;
• czy Standardy odpowiadają rzeczywistemu sposobowi działania OSP, w tym aktywnościom organizowanym z udziałem małoletnich;
• czy procedury są dostosowane do aktualnych potrzeb małoletnich;
• czy członkowie OSP znają i stosują przyjęte zasady ochrony małoletnich;
• czy zasady kontaktu z małoletnimi są jasne i stosowane w praktyce;
• czy procedury reagowania na zagrożenia są zrozumiałe i możliwe do zastosowania;
• czy zapewniony jest łatwy dostęp do pełnej wersji Standardów;
• czy wystąpiły zgłoszenia, incydenty lub sytuacje wymagające zmiany Standardów.

Z przeprowadzonej oceny sporządza się pisemną notatkę lub protokół, zawierające datę oceny, osobę dokonującą oceny, najważniejsze ustalenia oraz wniosek, czy Standardy pozostają aktualne, czy wymagają zmiany.

Jeżeli ocena wykaże potrzebę aktualizacji lub zmiany Standardów, Zarząd OSP podejmuje działania w celu wprowadzenia odpowiednich zmian.

W załączeniu informacji przykładowy wzór okresowej oceny Standardów Ochrony Małoletnich.

informację przygotowała
rad. pr. dr Zuzanna Mrozek
2 VII 2026 r.