W dniu 30 czerwca 2025 r. w siedzibie Google Cloud Polska odbyło się oficjalne przekazanie prototypu aplikacji „Pierwszy Ratownik” Związkowi Ochotniczych Straży Pożarnych RP. To ważny krok w rozwoju programu, którego celem jest skrócenie czasu do podjęcia pierwszych działań ratujących życie oraz wsparcie poszkodowanego zanim na miejsce dotrą służby ratunkowe.

Program „Pierwszy Ratownik” to inicjatywa ZOSP RP wpisująca się w strategię FLORIAN 2050. Opiera się na społecznym zaangażowaniu – w działania ratownicze włączani są przeszkoleni wolontariusze, powiadamiani przez aplikację mobilną. Dzięki wykorzystaniu geolokalizacji, osoby znajdujące się najbliżej miejsca zdarzenia mogą podjąć działania jeszcze przed przyjazdem zespołu ratownictwa medycznego. Podobne systemy funkcjonują już z powodzeniem w wielu krajach Europy – m.in. w Czechach, Wielkiej Brytanii, Holandii, Szwecji i Danii. W samych krajach skandynawskich objęto nimi już ponad 12 milionów obywateli. Europejska Rada Resuscytacji rekomenduje ich wdrożenie wszystkim krajom członkowskim.

W sytuacji nagłego zatrzymania krążenia czas ma decydujące znaczenie. Po czterech minutach bez podjęcia działań ratunkowych w mózgu dochodzi do nieodwracalnych zmian. Każda minuta zwłoki wykonania defibrylacji zmniejsza szanse na przeżycie o około 10 procent. Tymczasem rozpoczęcie uciśnięć klatki piersiowej oraz użycie AED może wielokrotnie zwiększyć tę szansę. – podkreśla Waldemar Pawlak, Prezes Zarządu Głównego ZOSP RP. — Właśnie dlatego tak ważne jest, aby w pierwszych minutach po zdarzeniu na miejscu pojawiła się osoba, która wie, co robić. Program Pierwszy Ratownik umożliwia błyskawiczne powiadomienie przeszkolonych wolontariuszy znajdujących się najbliżej poszkodowanego. To realna szansa na to, by rozpocząć pomoc, zanim dotrze profesjonalna pomoc.

Dzięki systemowemu powiadamianiu wolontariuszy – Pierwszych Ratowników – możliwe jest realne skrócenie czasu rozpoczęcia działań ratowniczych. Według dostępnych danych, przy odpowiednio szybkiej reakcji przeżywalność przy pozaszpitalnym zatrzymaniu krążenia może wzrosnąć z obecnych 8,4% nawet do 29,9%. Przygotowany prototyp aplikacji to ważny krok w kierunku osiągnięcia tego celu.

Naszym marzeniem jest, aby program zyskał wsparcie instytucji publicznych odpowiedzialnych za ratownictwo medyczne i ochronę ludności – powiedział nadbryg. Grzegorz Szyszko, Zastępca Komendanta Głównego PSP.

Podczas spotkania zaprezentowano trzy główne funkcje aplikacji:

Wezwanie pomocy (eFlara) – świadek zdarzenia lub osoba poszkodowana może jednym kliknięciem wysłać zgłoszenie, które automatycznie trafia do trzech najbliższych Pierwszych Ratowników.

Integracja z systemami ratowniczymi – aplikacja została zaprojektowana tak, aby mogła współpracować z systemami wykorzystywanymi przez służby, takimi jak SWD PRM czy SWD PSP. Połączenie będzie przebiegać w pełni automatycznie, bez potrzeby angażowania dyspozytora w dodatkowe czynności poza standardowym procesem obsługi zgłoszenia.

Wyszukiwanie AED – użytkownik może w każdej chwili sprawdzić, gdzie znajduje się najbliższy defibrylator AED, co pozwala na jego szybkie użycie jeszcze przed przyjazdem zespołu ratownictwa medycznego.

ZOSP RP – jako największa organizacja ratownicza w Polsce, zrzeszająca ponad 700 tysięcy druhów i druhen – realizuje Program „Pierwszy Ratownik” z myślą o całym społeczeństwie. Sieć ratowników nie ogranicza się wyłącznie do strażaków ochotników – do udziału zapraszane są wszystkie osoby przeszkolone z zakresu pierwszej pomocy. Program obejmuje również rozwój szkoleń w ramach Akademii Pierwszego Ratownika oraz tworzenie ogólnopolskiej, aktualnej bazy AED.

Projekt aplikacji powstał dzięki współpracy z Google Cloud Polska i firmą Endava – partnerem technologicznym odpowiedzialnym za przygotowanie rozwiązania. Od strony merytorycznej w tworzenie aplikacji zaangażowani byli ratownicy medyczni oraz strażacy z wieloletnim doświadczeniem.

Jesteśmy niezmiernie dumni, że mogliśmy wnieść naszą technologię i doświadczenie w tak ważną społecznie inicjatywę. To dla nas ogromna satysfakcja, że wspólnie budujemy coś, co ma realną moc ratowania ludzkiego życia. Serdecznie dziękujemy inicjatorom za konsekwentne wykorzystywanie technologii dla dobra ludzkości, a całemu zespołowi, który pracował nad tym przełomowym rozwiązaniem, szczerze gratuluję – mówi Magdalena Dziewguć, Country Manager, Google Cloud Polska.

W kolejnych etapach program może zostać zintegrowany z systemem Państwowego Ratownictwa Medycznego oraz Krajowym Systemem Ratowniczo-Gaśniczym. Dzięki temu technologia, doświadczenie służb oraz zaangażowanie społeczne będą mogły wspólnie ratować życie tam, gdzie liczą się sekundy.

***

Informacje o Programie „Pierwszy Ratownik”:

Inicjator i realizator programu: Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej (ZOSP RP)

Partnerzy technologiczni: Google Cloud Polska, Endava

Partnerzy wspierający: AEDMAX, Philips Polska, InPost, Fundacja Odzyskaj Środowisko, Lean Medic

W piątek 28 czerwca 2024 roku w Senacie RP odbyła się konferencja podsumowująca pierwszy etap wdrożenia unikatowego w skali kraju i Europy ogólnopolskiego programu 1R pt. „Bezpieczna Przyszłość. Pierwszy Ratownik w Akcji!” zorganizowana przez Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Honorowy patronat nad konferencją objęli:

• SZYMON HOŁOWNIA, Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
• WŁADYSŁAW KOSINIAK-KAMYSZ, Wicepremier, Minister Obrony Narodowej
• TOMASZ SIEMONIAK, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

Prezes Zarządu Głównego ZOSP RP, druh Waldemar Pawlak, otworzył konferencję podkreślając wagę programu dla bezpieczeństwa publicznego. Następnie głos zabrał patron honorowy wydarzenia, wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz:

– „Program Pierwszy Ratownik wpisuje się w strategię bezpieczeństwa narodowego. Nie ma bezpiecznej Polski bez świadomości społecznej, ochrony ludności i obrony cywilnej. Każdy powinien wiedzieć, jak udzielić pierwszej pomocy. Jestem zwolennikiem tego, by kurs pierwszej pomocy był prowadzony już w szkołach. (…) Nie ma bezpieczeństwa bez ochotniczych straży pożarnych i strażaków. To jest fundament ochrony ludności i obrony cywilnej. Pracujemy nad tym z premierem oraz ministrem spraw wewnętrznych i administracji.” – powiedział podczas konferencji wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz.

Następnie druh Marcin Fleischer omówił założenia Programu Pierwszy Ratownik (1R) w ramach strategii Związku OSP RP – Florian 2050. Panel „Akademia Pierwszego Ratownika jako spójny system podnoszenia kwalifikacji społecznych” poprowadził druh Grzegorz T. Dokurno. Rozwiązania cyfrowe jako wsparcie dla Systemu Ratownictwa szczegółowo zaprezentował druh Radosław Bondarczuk. Zastępca Dyrektora Zarządu Wykonawczego druh Sławomir Borowski wskazał jakie są konieczne potrzeby legislacyjne w budowaniu silnego społeczeństwa obywatelskiego.

Po zakończeniu części panelowej głos w dyskusji zabrali współtwórcy programu Pierwszy Ratownik, m.in.: Poseł na Sejm RP Zbigniew Sosnowski, Wiceprzewodniczący Komisji Spraw Wewnętrznych i Administracji; prof. Robert Gałązkowski, Szef Mobilnej grupy zabezpieczenia medycznego LPR, wieloletni Dyrektor Lotniczego Pogotowia Ratunkowego; Zastępca Szefa Biura Bezpieczeństwa Narodowego, gen. bryg. rez. Mirosław Wiklik; Wiceminister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Adam Nowak; Dr n. med. Marek Dąbrowski oraz Artur Kapelko, Prezes Totalizatora Sportowego.

Po zakończeniu części panelowej i dyskusyjnej wręczono podziękowania dla Partnerów i szczególnych osób zaangażowanych w realizację Programu Pierwszy Ratownik: firmie InPost, Philips Polska, AEDMax.pl, Billennium, MCX Group, Fundacji Odzyskaj Środowisko, ROTAID AED Cabinets, Lean Medic, ZF Polpharma, Fundacji Totalizatora Sportowego oraz dr. Markowi Dąbrowskiemu.

Zwieńczeniem konferencji „Bezpieczna Przyszłość. Pierwszy Ratownik w Akcji!” był praktyczny pokaz udzielania pierwszej pomocy podczas nagłego zatrzymania krążenia w wykonaniu strażaków-ochotników z Akademii Pierwszego Ratownika.

Celem spotkania było zaprezentowanie efektów dotychczasowej intensywnej pracy jak i podziękowanie Partnerom Programu, wspaniałym Koordynatorom Wojewódzkim i Dziedzinowym Ekspertom, którzy na tym najtrudniejszym, pierwszym etapie nie zatrzymali się ani razu.

Program Pierwszy Ratownik to innowacyjna inicjatywa na skalę ogólnopolską, mająca na celu zwiększenie bezpieczeństwa i gotowości do reagowania w sytuacjach nagłego zagrożenia życia oraz wykorzystania potencjału ratowniczego Ochotniczych Straży Pożarnych. Dodatkowym elementem jest wdrożenie systemu szkoleń z zakresu pierwszej pomocy opracowanych przez „Akademię Pierwszego Ratownika” dla lokalnych społeczności prowadzonych przez Strażaków w celu podnoszenia świadomości ludności.

Program Pierwszy Ratownik odpowiada na współczesne zapotrzebowanie obejmując zakres: budowy skutecznego łańcucha przeżycia w nagłych przypadkach, przeszkolenia lokalnych społeczności oraz przygotowanie merytoryczne i sprzętowe strażaków, jako Instruktorów Pierwszej Pomocy. Cele Programu 1R są inicjowane wykorzystaniem potencjału ratowniczego i edukacyjnego Ochotniczych Straży Pożarnych oraz realizują strategię Florian 2050 przez Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej, jako największej organizacji ratowniczej i edukacyjnej w Polsce.

Nina Mirgos-Kilanowska, Rzecznik Prasowy ZOSP PR

Zdjęcia: Dorota Pardecka

Głównym celem ogólnopolskiej akcji “FeriezAED” organizowanej przez ZOSP RP jest zwiększenie liczby lokalizacji defibrylatorów AED w aplikacji Reanimator poprzez dodawanie urządzeń za pomocą aplikacji Reanimator Community.

Jest to okazja do zaangażowania Członków Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych oraz młodzieży do wdrażania programu Pierwszy Ratownik, którego celem jest zwiększenie przeżywalności w pozaszpitalnym zatrzymaniu krążenia oraz innych stanów nagłych. Więcej informacji na temat programu Pierwszy Ratownik znajdziecie na www.pierwszyratownik.pl.

Im większa liczba defibrylatorów AED na mapie w aplikacji Reanimator, tym większa szansa na wykorzystanie urządzenia w przypadku nagłego zatrzymania krążenia w ciągu 4 minut od utraty przytomności. Zwiększy to szanse na przeżycie nawet do 75 %. Mamy coraz więcej przypadków, że strażacy ochotnicy skutecznie użyli defibrylatora AED, dzięki czemu doszło do powrotu krążenia a nawet świadomości jeszcze przed przyjazdem Zespołu Ratownictwa Medycznego.

Okres ferii zimowych jest czasem podróżowania i zwiedzania wielu ciekawych miejsc, w których mogą znajdować się defibrylatory AED. W czasie wypoczynku, znajdując defibrylator AED, można zrobić “coś” pożytecznego i dodać go do naszej mapy za pomocą aplikacji Reanimator Community. To trwa chwilę! Dzięki dodawaniu AED zwiększamy bezpieczeństwo i możemy w ten sposób uratować komuś życie!

Kto może się przyłączyć do akcji #FeriezAED? WSZYSCY, mali, średni i duzi! Wiek nie ma znaczenia!

Jak przyłączyć się do akcji #FeriezAED?

• Pobieramy aplikację Reanimator Community. Młodzież >16 roku życia i dorośli pobierają samodzielnie. Natomiast młodsi zachęcają rodziców lub opiekunów do pobrania.
• W filmiku (kod QR) znajduje się instrukcja jak dodawać defibrylator AED,
• Jeśli w trakcie podróży, zwiedzania zobaczyłeś/aś taki znak odszukaj defibrylator AED i dodaj jego lokalizację do aplikacji Reanimator Community. Pamiętaj o opisaniu dokładnego miejsca gdzie znajduje się AED oraz zrób zdjęcia urządzenia.
• Po dodaniu możesz sobie zrobić selfie z AED i pochwalić się, że zwiększasz bezpieczeństwo poprzez dodanie defibrylatora AED. Koniecznie dodaj hasztagi: #FeriezAED #PierwszyRatownik #MDP.
• Prosimy, aby Twoja Drużyna w mediach społecznościowych swojej jednostki lub organizacji zrobiła podsumowania uczestnictwa w akcji #FeriezAED. Pochwalcie się ile defibrylatorów dodaliście i umieśćcie selfie z AED. W poście dodajcie hasztagi: #FeriezAED #PierwszyRatownik #MDP
• Dla najaktywniejszych MDP ZOSP RP przewiduje nagrody.

Do dzieła!