I. Podstawa prawna do samodzielnego podejmowania działań ratowniczych przez OSP

Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (tj. z dnia 9 lutego 2024 r. Dz.U. z 2024 r. poz. 233) ochotnicze straże pożarne
są umundurowanymi, wyposażonymi w specjalistyczny sprzęt, przeznaczonymi do walki
z pożarami, klęskami żywiołowymi lub innymi miejscowymi zagrożeniami, w tym prowadzącymi działania w zakresie ratownictwa specjalistycznego, jednostkami ochrony przeciwpożarowej.

Art. 2 pkt 1 tej ustawy stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa działaniach ratowniczych – należy przez to rozumieć działania, o których mowa w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2022 r. poz. 2057 oraz z 2023 r. poz. 1088
i 1560).

Z kolei z art. 2 pkt 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej określa, że pod pojęciem działań ratowniczych – rozumie się przez to każdą czynność podjętą w celu ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska, a także likwidację przyczyn powstania pożaru, wystąpienia klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.

Ustawa o ochotniczych strażach pożarnych daje OSP możliwość samodzielnego podejmowania działań ratowniczych, jeżeli powstanie taka potrzeba, a do działań tych
nie zostanie skierowana przez inny podmiot uprawniony (np. Państwową Straż Pożarną).

II. Sposób podejmowania działań ratowniczych

W przypadku, gdy z OSP bądź gminy położonej na ternie objętym stanem klęski żywiołowej (np. związanym z powodzią) do OSP, posiadającej siedzibę poza tym obszarem, wystosowana zostanie prośba o pomoc w działaniach ratowniczych związanych z walką
z klęską żywiołową OSP może samodzielnie podjąć działania ratownicze na obszarze objętym klęską żywiołową.

OSP wezwana do pomocy winna przy udzielaniu takiej pomocy zapewnić odpowiednie zabezpieczenie swojego obszaru chronionego. W przypadku pomocy w walce z powodzią pomoc udzielana jest zwykle poprzez wysyłanie samochodem lekkim (z przyczepą) odpowiedniej liczby strażaków ratowników z adekwatnym do potrzeb wyposażeniem
(np. pompy szlamowe, agregaty prądotwórcze, sprzęt oświetleniowy). Zwykle tego typu pomoc nie obniża zabezpieczenia własnego obszaru chronionego.

Związek Ochotniczych Straży Pożarnych na bieżąco podejmuje działania w zakresie identyfikacji priorytetowych potrzeb w zakresie zapewnienia niezbędnego sprzętu oraz zarządza informacją łącząc Jednostki OSP gotowe do wyjazdu i niesienia pomocy z gminami i jednostkami tej pomocy potrzebującymi.

Dane zbierane są poprzez ankiety:

Zgłoszenie gotowości przekazania sprzętu poszkodowanym jednostkom OSP:

https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSe3VwY5pvLml5x1mK5lhdxsM7Waitu0yCgjRGLM76Yb7vmAzw/viewform?usp=send_form

Zgłoszenie zapotrzebowania na sprzęt dla poszkodowanych jednostek OSP:

https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSejKzSXbtufaZ47WURQiZrW8hompak1xzKnvJ-0i30T4ATvkw/viewform

Deklaracja wyjazdu OSP na teren dotknięty klęską powodzi:

https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc2JC4kGgyvoSmozXKXQW_ouX1SJt33HVSiRgMY3KvxAMK1Pw/viewform

ZGŁOSZENIE ZAPOTRZEBOWANIA NA POMOC:

https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdGWzDlqkLj7yApJy6uwFL53eXI97xtw8sbMLeSXKboPvgZqg/viewform

Przed podjęciem takich działań OSP winna poinformować w sposób dokumentowy (pismo, wiadomość elektroniczna) Stanowisko Kierowania Komendy Powiatowej (Miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej oraz władze gminy, na terenie której OSP ma swoją siedzibę. Powiadomienie SK KP/KM PSP w przypadku OSP należącej do ksrg jest obligatoryjne,
w przypadku OSP spoza systemu ksrg fakultatywne (jednak wskazane). Umożliwi to zgłoszenie umotywowanego sprzeciwu przez odpowiednie podmioty, w przypadku, gdyby ich zdaniem wyjazd ten miał wpłynąć w sposób negatywny na zabezpieczenie przeciwpożarowe własnego terenu. OSP powinna zadbać by owe sprzeciwy także przybrały formę dokumentową.

III. Problemy związane z podjęciem działań

W przypadku powstania trudności z realizacją prawa OSP do samodzielnego podejmowania działań ratowniczych prosimy o korespondencję elektroniczną na adres poczty elektronicznej ZOSP RP – zg@zosprp.pl

Na bieżąco, w zależności od powstających potrzeb, przedmiotowa informacja będzie uzupełniana.

Dyrektor Zarządu Wykonawczego
Związku OSP RP
Anna Wesołowska

ZAŁĄCZNIKI

TREŚĆ JAKO DOKUMENT DO DRUKU

I. Podstawa prawna do samodzielnego podejmowania działań ratowniczych przez OSP

Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (tj. z dnia 9 lutego 2024 r. Dz.U. z 2024 r. poz. 233) ochotnicze straże pożarne są umundurowanymi, wyposażonymi w specjalistyczny sprzęt, przeznaczonymi do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi lub innymi miejscowymi zagrożeniami, w tym prowadzącymi działania w zakresie ratownictwa specjalistycznego, jednostkami ochrony przeciwpożarowej.

Art. 2 pkt 1 tej ustawy stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa  działaniach ratowniczych – należy przez to rozumieć działania, o których mowa w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2022 r. poz. 2057 oraz z 2023 r. poz. 1088 i 1560).

Z kolei z art. 2 pkt 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej określa, że pod pojęciem działań ratowniczych – rozumie się przez to każdą czynność podjętą w celu ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska, a także likwidację przyczyn powstania pożaru, wystąpienia klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.

Ustawa o ochotniczych strażach pożarnych daje OSP możliwość samodzielnego podejmowania działań ratowniczych, jeżeli powstanie taka potrzeba, a do działań tych nie zostanie skierowana przez inny podmiot uprawniony (np. Państwową Straż Pożarną).

II. Sposób podejmowania działań ratowniczych

W przypadku, gdy z OSP bądź gminy położonej na ternie objętym stanem klęski żywiołowej (np. związanym z powodzią) do OSP, posiadającej siedzibę poza tym obszarem, wystosowana zostanie prośba o pomoc w działaniach ratowniczych związanych z walką z klęską żywiołową OSP może samodzielnie podjąć działania ratownicze na obszarze objętym klęską żywiołową.

OSP wezwana do pomocy winna przy udzielaniu takiej pomocy zapewnić odpowiednie zabezpieczenie swojego obszaru chronionego. W przypadku pomocy w walce z powodzią pomoc udzielana jest zwykle poprzez wysyłanie samochodem lekkim (z przyczepą) odpowiedniej liczby strażaków ratowników z adekwatnym do potrzeb wyposażeniem (np. pompy szlamowe, agregaty prądotwórcze, sprzęt oświetleniowy). Zwykle tego typu pomoc nie obniża zabezpieczenia własnego obszaru chronionego.

Przed podjęciem takich działań OSP winna poinformować w sposób dokumentowy (pismo, wiadomość elektroniczna) Stanowisko Kierowania Komendy Powiatowej (Miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej oraz władze gminy, na terenie której OSP ma swoją siedzibę. Powiadomienie SK KP/KM PSP w przypadku OSP należącej do ksrg jest obligatoryjne, w przypadku OSP spoza systemu ksrg fakultatywne (jednak wskazane). Umożliwi to zgłoszenie umotywowanego sprzeciwu przez odpowiednie podmioty, w przypadku, gdyby ich zdaniem wyjazd ten miał wpłynąć w sposób negatywny na zabezpieczenie przeciwpożarowe własnego terenu. OSP powinna zadbać by owe sprzeciwy także przybrały formę dokumentową.

III. Problemy związane z podjęciem działań

W przypadku powstania trudności z realizacją prawa OSP do samodzielnego podejmowania działań ratowniczych prosimy o korespondencję elektroniczną na adres poczty elektronicznej ZOSP RP – zg@zosprp.pl

Na bieżąco, w zależności od powstających potrzeb, przedmiotowa informacja będzie uzupełniana.

informacja opracowana
19 IX 2024 r.