Ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nim sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568) dodano do ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nim sytuacji kryzysowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) art. 31k zgodnie z którym ważność orzeczeń lekarskich, o których mowa w art. 71b ust. 10 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, art. 75c ust. 8 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 305), art. 42 ust. 1a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1499, 1635, 1726 i 2020), art. 53 ust. 10 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o Straży Marszałkowskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1940), art. 135 ust. 10 pkt 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2018 r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2020 r. poz. 384) oraz art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1372, 1518, 1593 oraz z 2020 r. poz. 471) przedłuża się do 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii.

Zgodnie z art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 961 ze zm.) członek ochotniczej straży pożarnej biorący bezpośredni udział w działaniach ratowniczych ma prawo do okresowych bezpłatnych badań lekarskich.

W związku z powyższym ważność orzeczeń lekarskich dotyczących okresowych bezpłatnych badań lekarskich członków ochotniczych straży pożarnych została przedłużona do 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii.

Ponad powyższe warto przywołać dodany art. 31m ust. 1-3, zgodnie z którym orzeczenia lekarskie wydane w ramach wstępnych, okresowych i kontrolnych badań lekarskich, których ważność upłynęła po dniu 7 marca 2020 r., zachowują ważność, nie dłużej jednak niż do upływu 180 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii.

Jeżeli odrębne przepisy w zakresie badań lekarskich, innych niż określone w ust. 1 lub badań psychologicznych, wymagają posiadanie aktualnego orzeczenia lekarskiego albo psychologicznego, a ważność upłynęła po dniu 7 marca 2020 r., orzeczenie to zachowuje ważność, nie dłużej nie dłużej jednak niż do upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii.

Jeżeli odrębne przepisy uzależniają wykonywanie określonych czynności lub uzyskanie określonych uprawnień w celu wykonania czynności zawodowych od posiadania odpowiedniego, niewynikającego z badań, o których mowa w ust. 1, orzeczenia lekarskiego albo psychologicznego, orzeczenie takie powinno być wydane niezwłocznie, nie później niż do upływu 90. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii.

Powyższy zapis dotyczy orzeczeń:

a) lekarskich o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem uprzywilejowanym,

b) psychologicznych o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem uprzywilejowanym.

Orzeczenia te są wymagane, aby móc kierować pojazdem uprzywilejowanym (patrz – art. 106 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm.).

Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 567) w okresie od dnia ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii do 60 dni od dnia odwołania tego stanu ratownikiem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2019 r. poz. 993 i 1590 oraz z 2020 r. poz. 374) może być osoba:

1) która posiada pełną zdolność do czynności prawnych;

2) która posiada ważne zaświadczenie o ukończeniu kursu w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy i uzyskaniu tytułu ratownika, lub zaświadczenie, którego termin upływa w okresie, o którym mowa we wprowadzeniu;

3) której stan zdrowia pozwala na udzielanie kwalifikowanej pierwszej pomocy.

14 marca 2020 r. na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan zagrożenia epidemicznego, a więc jeżeli członek OSP posiada zaświadczenie o ukończeniu kursu w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy i uzyskał tytułu ratownika którego ważność kończyła się 14 marca 2020 r. lub później to ważność ta zostaje przedłużona do 60 dni od dnia odwołania tego stanu.

O kolejnych istotnych zmianach będziemy informować na bieżąco.

informację przygotował
adw. Krzysztof M. Miazga
1 IV 2020 r.
uaktualnił 1 II 2021 r.

Z uwagi na sytuację występowania koronawirusa na terenie kraju oraz związanymi z tym zagrożeniami epidemiologicznymi Prezydium Zarządu Głównego podjęło uchwałę nr 160/36/2020 z dnia 24 września 2020 r. w sprawie zasad organizowania posiedzeń kolegialnych władz oraz organizowania imprez masowych w okresie zagrożenia epidemiologicznego rozprzestrzeniania się zakażeń koronawirusem COVID-19. Uchwała zmieniła dotychczasowe wytyczne dla OSP, dostosowując je do sytuacji epidemiologicznej panującej w określonych częściach kraju.

Treść uchwały

Uchwała rekomenduje OSP w okresie zagrożenia epidemiologicznego rozprzestrzeniania się koronawirusa COVID-19 powstrzymanie się od organizowania wszelkich imprez masowych, konkursów, turniejów, obozów, zawodów sportowo-pożarniczych, wydarzeń kulturalnych itp. w przypadku, gdyby miały one miejsce w tzw. obszarach czerwonych i żółtych, a na pozostałym terenie organizowanie ich w przypadku zaistnienie takiej konieczności i z poszanowaniem wymogów ustanowionych przez władze państwowe i samorządowe.

W zakresie rekomendacji jest także odbywanie posiedzeń kolegialnych władz OSP, w okresie zagrożenie epidemiologicznego rozprzestrzeniania się koronawirusa COVID-19, głównie przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej, w sposób określony w przepisach art. 10 ust. 1a-1e ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tj. z dnia 4 kwietnia 2019 r. Dz.U. z 2019 r. poz. 713 z póź. zm.). Rozwinięcie tego znajduje się w uzasadnieniu powyżej powołanej uchwały.

Tradycyjny i coroczny termin, do którego należało przeprowadzić walne zebranie członków zatwierdzające sprawozdanie finansowe to 30 czerwca.

W związku z wystąpieniem zagrożenia epidemiologicznego rozprzestrzeniania się koronawirusa COVID-19 termin odbycia walnego zebrania członków zatwierdzającego sprawozdania finansowe za 2019 r., m.in. w stowarzyszeniach, został przedłużony o 3 miesiące, czyli do 30 września 2020 r.  Uczynione to zostało w § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie określenia innych terminów wypełniania obowiązków w zakresie ewidencji oraz w zakresie sporządzenia, zatwierdzenia, udostępnienia i przekazania do właściwego rejestru, jednostki lub organu sprawozdań lub informacji (Dz. U. z 2020 r. poz. 570).

Tak więc zwyczajne walne zebranie członków OSP zatwierdzające rok 2019 powinny odbyć się do 30 września 2020 r. Jeżeli w którejś z OSP nie odbyło się jeszcze zwyczajne walne zebranie członków to należy uczynić to jak najszybciej, ponieważ przekroczenie terminu rodzi dla zarządu OSP potencjalną możliwość odpowiedzialności statutowej i prawnej. Przeprowadzenie obrad walnych zebrań członków, np. zdalnie, nie powinno nastręczać istotnych problemów logistycznych.

informację przygotował
adw. Krzysztof M. Miazga
1 X 2020 r.

Art. 18 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 695) w ustawie z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2019 r. poz. 713) w art. 10 po ust. 1 dodaje się ust. 1a-1e w brzmieniu:
“1a. Jeżeli członkowie władzy stowarzyszenia wyrazili na to zgodę w formie dokumentowej, głosowanie poza posiedzeniami władz stowarzyszenia może odbywać się z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej.

1b. Możliwość udziału w posiedzeniu władz stowarzyszenia przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej jest wskazana w zawiadomieniu o tym zebraniu, zawierającym dokładny opis sposobu uczestnictwa i wykonywania prawa głosu.

1c. Wykorzystanie środków komunikacji elektronicznej w głosowaniach na posiedzeniach władzy stowarzyszenia odbywa się przy zapewnieniu co najmniej:

1) transmisji obrad posiedzenia w czasie rzeczywistym;

2) dwustronnej komunikacji w czasie rzeczywistym, w ramach której członek władzy stowarzyszenia może wypowiadać się w toku obrad;

3) wykonywania osobiście lub przez pełnomocnika prawa głosu przed lub w toku posiedzenia.

1d. Wykorzystanie środków komunikacji elektronicznej w głosowaniach na oraz poza posiedzeniami władz stowarzyszenia może podlegać odmiennym uregulowaniom w tym ograniczeniom w statucie stowarzyszenia. Statut stowarzyszenia może też wprost wyłączyć możliwość stosowania powyższych przepisów w stowarzyszeniu.

1e. Rozwiązania, o których mowa w ust. 1a-1d, stosuje się w przypadku wprowadzenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239 i 1495 oraz z 2020 r. poz. 284, 322, 374 i 567).”.

informację przygotował
adw. Krzysztof M. Miazga
21 IV 2020 r.

OSP, która chce skorzystać z możliwości prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów, powinna ustalić termin walnego zebrania najpóźniej do końca stycznia.

Wiąże się to z treścią art. 10a ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (tekst jednolity z dnia 15 marca 2019 r. Dz.U. z 2019 r. poz. 688z późn. zm.), który stanowi, że o wyborze prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów jednostka, w terminie do końca pierwszego miesiąca roku podatkowego, w którym rozpoczyna prowadzenie ewidencji, a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność, w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności, zawiadamia naczelnika urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym.

Poniżej zamieszczamy informację rozszerzającą zagadnienie dotyczące uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów dla OSP.

Zgodnie z art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 351 z póź. zm.) jednostki, o których mowa w art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie mogą prowadzić uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów na zasadach i warunkach określonych w tej ustawie.

W związku z powyższym odesłaniem podstawowym przepisem regulującym kwestię możliwości skorzystania przez OSP z uproszczonej formy prowadzenia rachunkowości jest art. 10a w brzmieniu:

1. Organizacje pozarządowe, z wyłączeniem spółek kapitałowych oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 pkt 2 prowadzą uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów, w przypadku, gdy:

1) działają w sferze zadań publicznych określonych w art. 4 ust. 1,

2) nie prowadzą działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców,

3) nie posiadają statusu organizacji pożytku publicznego,

4) osiągają przychody wyłącznie z:

a) działalności nieodpłatnej pożytku publicznego z tytułu składek członkowskich, darowizn, zapisów, spadków, dotacji, subwencji, przychodów pochodzących z ofiarności publicznej,

b) działalności odpłatnej pożytku publicznego z tytułu sprzedaży towarów i usług,

c) tytułu sprzedaży, najmu lub dzierżawy składników majątkowych,

d) tytułu odsetek od środków pieniężnych na rachunkach bankowych lub rachunkach w spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, prowadzonych w związku z wykonywaną działalnością, w tym także odsetek od lokat terminowych oraz innych form oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, tworzonych na tych rachunkach,

5) w roku poprzedzającym rok wyboru prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów osiągnęły przychody wyłącznie z tytułów, o których mowa w pkt 4, w wysokości nieprzekraczającej 100 000 zł

– jeżeli decyzję w sprawie prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów podejmie organ zatwierdzający w rozumieniu przepisów o rachunkowości.

2. Przepisu ust. 1 pkt 5 w zakresie wielkości przychodów nie stosuje się w roku, w którym jednostka rozpoczęła działalność.

3. O wyborze prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów jednostka, w terminie do końca pierwszego miesiąca roku podatkowego, w którym rozpoczyna prowadzenie ewidencji, a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność, w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności, zawiadamia naczelnika urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym.

4. Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 3, dotyczy także lat następnych, z zastrzeżeniem ust. 5.

5. Jednostka zawiadamia naczelnika urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym w terminie 14 dni od końca ostatniego miesiąca roku podatkowego, w którym prowadzi uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów, o:

1) rezygnacji z prowadzenia tej ewidencji;

2) niespełnianiu warunków, o których mowa w ust. 1.

Jeżeli dana OSP spełnia przesłanki zawarte w art. 10a ust. 1 pkt. 1-5 może podjąć decyzję o prowadzeniu uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów.

Podsumowując, OSP może prowadzić
uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów wtedy, gdy:

1) działa w sferze zadań publicznych określonych w ustawie o działalności pożytku publicznego i wolontariacie,

2) nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców,

3) nie posiada statusu organizacji pożytku publicznego,

4) osiągają przychody wyłącznie z tytułu:

– działalności nieodpłatnej pożytku publicznego (składki członkowskie, darowizny, zapisy, spadki, dotacje, subwencje, przychody pochodzące z ofiarności publicznej),

– działalności odpłatnej pożytku publicznego (sprzedaż towarów i usług),

– sprzedaży, najmu lub dzierżawy składników majątkowych,

– odsetek od środków pieniężnych na rachunkach rozliczeniowych, o których mowa w przepisach prawa bankowego, lub rachunkach w spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, prowadzonych w związku z wykonywaną działalnością, w tym także odsetek od lokat terminowych oraz innych form oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, tworzonych na tych rachunkach;

5) w roku poprzedzającym rok wyboru prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów osiągnęły przychody wyłącznie z tytułów, o których mowa w pkt 4, w wysokości nieprzekraczającej 100 000 zł.

Dodatkowo poza spełnieniem powyższych przesłanek, warunkiem możliwości prowadzenia ewidencji przychodów i kosztów w formie uproszczonej jest decyzja podjęta przez organ zatwierdzający w rozumieniu ustawy o rachunkowości. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o rachunkowości przez organ zatwierdzający rozumie się organ, który zgodnie z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, statutem, umową lub na mocy prawa własności jest uprawniony do zatwierdzania sprawozdania finansowego jednostki. W przypadku OSP organem tym będzie walne zebranie członków.

Po podjęciu uchwały przez walne zebranie członków należy pamiętać o obowiązkowych zawiadomieniach naczelnika urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym zawartych w art. 10a ust. 3-5.

Na podstawie art. 10a ust. 6 sposób prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów został określony w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 października 2018 r. w sprawie prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów przez niektóre organizacje pozarządowe oraz stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2050).

OSP, która spełni powyżej określone warunki i zdecyduje się na tę opcję, może korzystać z wielu uproszczeń. Nie musi prowadzić pełnej księgowości, tylko uproszoną ewidencję przychodów i kosztów, jest zwolniona z obowiązku przygotowywania rocznego sprawozdania finansowego i nie musi posiadać polityki rachunkowości.

Taka OSP ma prawo składania sprawozdań rocznych podatkowych (CIT-8) w wersji papierowej, co dopuszcza art. 27a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity z dnia 4 kwietnia 2019 r. Dz.U. z 2019 r. poz. 865 z póź. zm.), który wszedł w życie od 25 października 2019 r. Prawo to jest wyłączone, gdy OSP zatrudnia pracowników (to rzadkie) bądź zawiera umowy zlecenia (to się zdarza). Wtedy OSP ma obowiązek składania deklaracji CIT-8 za pomocą środków komunikacji elektronicznej zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.

informację przygotował
adw. Krzysztof M. Miazga
20 X 2016 r.
uaktualnił 17 I 2020 r.