Dzisiaj bezpieczeństwo Polski, bezpieczną przyszłość Polaków gwarantuje NATO, Unia Europejska i Ochotnicze Straże Pożarne. NATO w wymiarze militarnym, Unia Europejska w gospodarczym a Ochotnicze Straże Pożarne w zakresie bezpieczeństwa powszechnego.

Waldemar Pawlak Prezes ZG ZOSP RP
7 września 2023 r.

Relacja wideo z obchodów 102 . rocznicy powstania ZOSP RP:

102 lata temu w dniach 8-9 września 1921 roku odbył się pierwszy krajowy zjazd straży pożarnych.

Dwudniowe obrady były uwieńczeniem procesu zjednoczenia ruchu strażackiego. Pod hasłem widniejącym na sztandarach W jedności siła  połączyły się w jeden Związek strażackie organizacje wcześniej działające w ramach ziem polskich pod trzema zaborami. Tysiące ochotniczych straży pożarnych zrzeszonych w Związku OSP RP od ponad 100 lat godnie służą mieszkańcom i Ojczyźnie. Obchodząc rokrocznie rocznicę powstania naszego Związku przypominamy chwalebną historię i bohaterskich strażaków.

Uroczyste obchody 102 rocznicy powstania Związku  – pod patronatem prezesa ZG ZOSP RP Waldemara Pawlaka i marszałka województwa mazowieckiego Adama Struzika – odbyły się

7 września 2023 r, w siedzibie Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego. Spotkanie prowadzili  dr Janusz Gmitruk dyrektor Muzeum, dr  Grzegorz Szyszko dyrektor Zarządu Wykonawczego Związku OSP RP oraz dr Marian Zalewski wiceprzewodniczący komisji ds. działalności naukowej, kulturalno-społecznej, dokumentacyjnej i historycznej ZG ZOSP RP.

W dniu spotkania dr Grzegorz Szyszko powitał zebranych  w tym kierownictwo Związku na czele z prezesem Waldemarem Pawlakiem i jego zastępcami generałem brygadierem Wiesławem B. Leśniakiewiczem, Adamem Nowakiem (będącym także prezesem Związku Młodzieży Wiejskiej), członków Prezydium ZG ZOSP RP nadbryg. Marka Kowalskiego, i Zdzisława Gołąbka,  przedstawicieli zaprzyjaźnionych instytucji w tym  dyrektora Biblioteki Głównej Województwa Mazowieckiego dr. Michała Strąka, władze Włocławskiego Towarzystwa Naukowego na czele z prezesem prof. Stanisławem Kunikowskim i dr Zdzisławem. J. Zasadą, dr. Pawła Gąsiorczyka przedstawiciela Centralnego Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach, przedstawicieli Stowarzyszenia Dziennikarzy im. W. S. Reymonta z jego  prezesem Stanisławem Jekiełkiem i wiceprezesem Zbigniewem Adamkiewiczem. W spotkaniu uczestniczyli strażaccy historycy i kronikarze w tym członkowie Komisji ds. działalności naukowej, kulturalno-społecznej, dokumentacyjnej i historycznej.  Udział wzięli także przedstawiciele  Muzeum Niepodległości, Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego oraz mediów w tym z telewizji POLSAT, TVN, redakcji Strażaka i Zielonego Sztandaru.

Zagajenia dokonał współgospodarz uroczystości dr Janusz Gmitruk. Nastepnie głos zabrał prezes Waldemar Pawlak.

Wystąpienie prezesa ZG ZOSP RP Waldemara Pawlaka

 Szanowni Państwo.

 Obchodzimy dziś 102 rocznicę połączenia ruchu strażackiego po okresie zaborów. Dzisiaj w 2023 roku możemy śmiało powiedzieć, że bezpieczeństwo Polski, bezpieczną przyszłość Polaków gwarantuje NATO, Unia Europejska i Ochotnicze Straże Pożarne. Sojusz z NATO w zakresie militarnym, w wymiarze  gospodarczym – Unia Europejska.  Natomiast w zakresie bezpieczeństwa powszechnego Ochotnicze Straże Pożarne.

Dlaczego to jest tak ważne? Otóż rok temu, w marcu ubiegłego roku,  kiedy uchwalono Ustawę o obronie Ojczyzny zlikwidowano całkowicie obronę cywilną. W tej chwili w lokalnej społeczności pozostały tylko ochotnicze straże pożarne  jako instytucje, które mogą podejmować takie wyzwania w sytuacjach masowych zagrożeń. Oczywiście jeżeli chodzi o bieżące ratowanie i reagowanie to Krajowy System Ratownictwa funkcjonuje bez zarzutu. Możemy powiedzieć, że wielki test związany z pandemią został bardzo dobrze zdany. Wielkie wyzwanie związane z wojną na Ukrainie zostało też bardzo skutecznie ogarnięte przez wielu strażaków i nigdzie w żadnym miejscu w kraju ani w czasie pandemii, ani w czasie teraz tych bolesnych doświadczeń związanych z wojną w Ukrainie nie było problemów z  dostępnością, z aktywnością straży pożarnej. To wielka działalność 700 tysięcy Rycerzy Floriana, którzy budują odporność, żywotność i witalność lokalnych społeczności.

To jest ogromnie ważne w dzisiejszych czasach kiedy mówimy o bezpieczeństwie i różnego rodzaju zagrożeniach, które jeszcze kilka lat temu były niewyobrażalne bo nikomu nie przychodziło do głowy, że będzie wojna w Europie.

Dzisiaj Związek OSP RP ma trudną relację z państwem, tak mówiąc bardzo ogólnie. Wprawdzie OSP są bardzo doceniane przez państwo, ale już organizacja zrzeszająca OSP nie zawsze dla instytucji państwowych jest akceptowalna. I tak kiedyś się nad tym zastanawiałem jak do tego podchodzić, bo to oczywiście można spojrzeć w ten sposób, że można to odpuścić, zrezygnować czy poddać się.  Ale patrzyłem na doświadczenia historyczne i popatrzcie, w roku 1949 Bolesław Chomicz zrezygnował. Nie chciał stać na drodze w związku z tym co się działo wtedy w ustroju w państwie, ale mimo to Związek został zlikwidowany do spodu i nawet jak potem po 1956 roku został odtworzony, to już dorobek z okresu międzywojennego, okresu powojennego  do stowarzyszenia nie wrócił. Państwo całkowicie to zagarnęło. I mimo tego, że Związek zaczął ponownie funkcjonować to już do tego dorobku, do tego majątku nie mogliśmy wrócić. I dzisiaj też można odnieść wrażenie, że jest taka maniera i taki czas, że państwo próbuje stworzyć  warunki do tego żeby wszystko było „z łaski” państwa. A przecież istotą ruchu społecznego, istotą ruchu strażackiego jest właśnie samodzielność, przedmiotowość i zasada pomocniczości. Jeżeli możemy coś zrobić sami to nie spoglądamy  w górę, tylko podejmujemy działanie i ratujemy tych którzy są w potrzebie.

Dzisiaj Związek Ochotniczych Straży Pożarnych RP wykorzystuje te doświadczenia także dzieląc się nimi ze strażakami z Ukrainy. Tutaj wielka praca druhów: prezesa Wiesława Leśniakiewicza i Marka Kowalskiego. Warto się odwołać do doświadczeń historycznych, bo osobą która takie pojednanie polsko-ukraińskie budowała w okresie międzywojennym był wojewoda wołyński Henryk Józewski. To właśnie kuzyn Bolesława Chomicza. O tym mi mówiła wnuczka Bolesława Chomicza kiedy wybuchła wojna. Jak tu losy się pięknie splatały. I dzisiaj dzielimy się tymi doświadczeniami, ale na Ukrainie bardzo trudno jest odbudować ochotniczą straż pożarną. Nie są to problemy materialne, bo są to problemy  mentalne. To znaczy umiejętność współpracy w społeczności lokalnej i także umiejętność poświęcenia się bezinteresownie. Czasami nie potrafią zrozumieć jak to straż pożarna jedzie do wypadku, do wydarzenia i nikt im nie płaci, czy też gra orkiestra Straży Pożarnej i kto im płaci. A przecież grają z potrzeby serca. To są właśnie te doświadczenia, które przekazujemy także dla partnerów na Ukrainie.

Mamy też  nawiązania historyczne. Za kilka dni odbędzie się uroczystość w Markowej związana z beatyfikacją rodziny Ulmów. Tutaj współpraca z partnerami społecznymi, ze Związkiem Młodzieży Wiejskiej. Druh Adam Nowak będzie mówił o tych doświadczeniach samarytańskich z Markowej, bo to też się wiąże z doświadczeniami straży pożarnej. Jeśli spoglądamy w przyszłość to dzisiaj trzeba podkreślić nowe inicjatywy, które wynikają znowu z żywotności i witalności całego środowiska. Pracując nad Strategią „Floriany 2050” , która zaangażowała wiele osób ze środowisk naukowych, społecznych, zawodowych, pojawiła się idea Pierwszego Ratownika, którą zainicjował strażak – ratownik medyczny z niewielkiej OSP Wtórek,  pod Ostrowem Wielkopolskim. To jest idea gdzie już jedna osoba korzystając z nowoczesnych technologii na wezwanie poprzez aplikacje może podjąć działanie i udzielić podstawowej podstawowej  pomocy. Dzisiaj ten program już jest w stanie aktywności i mamy rozwiązania techniczne i wdrażamy je. Z początkiem przyszłego roku będzie można już uruchomić tą ideę w takiej praktycznej działalności.

Chciałbym tutaj też korzystając z okazji podziękować wszystkim Państwu, historykom, kronikarzom, wszystkim, którzy zajmują się i są piastunami pamięci i tożsamości. Tożsamości, która sprawia że ta idea Rycerzy Świętego Floriana rozkwita w wielu różnych miejscowościach i pobudza wyobraźnię wielu ludzi.

Na zakończenie jeszcze raz powtórzę: dzisiaj bezpieczeństwo Polski, bezpieczną przyszłość Polaków gwarantuje NATO, Unia Europejska i Ochotnicze Straże Pożarne. NATO w wymiarze militarnym, Unia Europejska w gospodarczym a Ochotnicze Straże Pożarne w zakresie bezpieczeństwa powszechnego.

Po wystąpieniu Prezes Waldemar Pawlak wręczył  grupie historyków i kronikarzy listy z podziękowaniem za aktywność w umacnianiu przez Związek OSP RP tożsamości narodowej i ochrony dziedzictwa narodowego oraz ważny wkład w realizację celów stawianych przez ZOSP RP.

Następnie  list od marszałka  województwa mazowieckiego Adama Struzika odczytał jego przedstawiciel Wiesław Kołodziejski. Serdeczne pozdrowienia uczestnikom przekazał także

nestor strażackich naukowców Honorowy Przewodniczący Komisji ds. działalności naukowej, kulturalno-społecznej, dokumentacyjnej i historycznej   prof. Tadeusz Olejnik.  Okolicznościowe wystąpienia wygłosili także:  gen. brygadier w st. spocz. Wiesław B. Leśniakiewicz wiceprezes ZG ZOSP RP, Adam Nowak wiceprezes ZG ZOSP RP a zarazem prezes ZMW,   dr Paweł Gąsiorczyk naczelnik Wydziału Dokumentacji Zbiorów Centralnego Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach,  prof. Stanislaw Kunikowski, nadbrygadier Marek Kowalski,  prof. Władysław Tabasz   wiceprzewodniczący Komisji ds działalności naukowej, kulturalno-społecznej, dokumentacyjnej i historycznej ZG ZOSP RP,  prof, Piotr Gołdyn, Marian Chmielewski wiceprzewodniczący Komisji ds działalności naukowej, kulturalno-społecznej ZG ZOSP RP, Zbigniew Gołąbek, dr Mateusz Ratyński, prof.  Romuald Turkowski oraz dr Marian Zalewski, który w imieniu przewodniczącego Komisji Edwarda Siarki podziękował  dyrektorowi Muzeum dr. Januszowi Gmitrukowi  i jego współpracownikom za pomoc i organizację uroczystego  spotkania. Dyr.Janusz Gmitruk zaprosił zebranych na kolejne spotkanie za rok z okazji 103 rocznicy powstania Związku.

Uroczystości zakończył koncert muzyczny występem Leo Kunickiego i Zespołu Tańca Historycznego ,,ChOREA ANTIQUA”

MZ

Zdjęcia: Iwona Legędź i Marian Zalewski

 

7 września 2023 roku w siedzibie Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Warszawie odbyło się posiedzenie Komisji ds. działalności naukowej, kulturalno-społecznej, dokumentacyjnej i historycznej. Posiedzenie prowadził, w zastępstwie przewodniczącego wiceprezesa Edwarda Siarki, jej wiceprzewodniczący dr Marian Zalewski. Oprócz członków Komisji w posiedzeniu uczestniczyli także: dyr. Zarządu Wykonawczego Związku OSP RP dr Grzegorz Szyszko, naczelnik Wydziału Dokumentacji Zbiorów Centralnego Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach dr Paweł Gąsiorczyk, przedstawiciele Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego i Muzeum Niepodległości oraz historycy i kronikarze. Swą obecnością zaszczycili także prezes ZG ZOSP RP Waldemar Pawlak, wiceprezes ZG ZOSP RP Adam Nowak (prezes ZMW) oraz Zbigniew Gołąbek członek Prezydium ZG ZOSP RP.

Minutą ciszy zostali uczczeni zmarli w ostatnich latach członkowie Komisji – działacze ruchu strażackiego – w tym b. przewodniczący komisji prof. dr hab. Piotr Matusak oraz Ireneusz Skubis, wieloletni poseł na Sejm RP, samorządowiec, strażak.

Dyrektor Zarządu Wykonawczego ZOSP RP dr Grzegorz Szyszko zapoznał zebranych z aktywnością programową Związku od czasu ostatniego posiedzenia Komisji oraz zamierzeniami programowymi będącymi realizacją uchwały programowej XV Zjazdu Krajowego i przyjętej Strategii Florian 2050. W swojej wypowiedzi zwrócił uwagę m.in. na odbywające się jak co roku konkursy historyczne, organizowanie kolejnej edycji „Florianów”, konkurs organizowany przez Stowarzyszenie Dziennikarzy im. Reymonta „Strażacy w akcji” któremu patronuje prezes ZG ZOSP RP Waldemar Pawlak oraz marszałek woj. mazowieckiego Adam Struzik, Ogólnopolski Turniej Wiedzy Pożarniczej „Młodzież Zapobiega Pożarom”, zawody sportowo-pożarnicze dla MDP i drużyn strażackich. Zaakcentował rozpoczęcie programu digitalizacji zbiorów Związku. 19 lipca 2023 r. została podpisana umowa pomiędzy Związkiem a Biblioteką Główną Województwa Mazowieckiego. Dzięki temu już dzisiaj szereg pozycji wydawniczych Zarządu Głównego można przeczytać w ramach Mazowieckiej Biblioteki Cyfrowej. Ważne aby wszystkie województwa podpisały podobne umowy z wojewódzkimi bibliotekami. Dyrektor poinformował o zorganizowanej VIII Pielgrzymce Strażaków na Jasną Górę. Wystąpiło tam pod batutą druha Mariana Chmielewskiego szereg orkiestr dętych oraz zespołów artystycznych. Ponadto trwają prace nad II tomem „Słownika biograficznego strażaków” – tu apel aby każde województwo miało swoich przedstawicieli w Słowniku. Ponadto w ramach współpracy z Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego powstanie kolejny numer Analiz Strategicznych Florian 2050 (nr 6). Planujemy także powrót do wydawania Zeszytów Historycznych. Organizowanie są tradycyjne już konkursy plastyczne, które cieszą się coraz większym zainteresowaniem. Aktualnie trwają prace przygotowawcze do zorganizowania ogólnopolskiego konkursu fotograficznego. Chcielibyśmy – kontynuował dyrektor Szyszko – aby w każdym województwie powołane były komisje historyczne. Wyraził radość w związku z rozwojem współpracy z Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach. Poinformował o potrzebie powołania zespołu IT, który wprowadzałby i oceniał nowe aplikacje, ponieważ technologia informatyczna ciągle się rozwija. Na zakończenie dodał, że planowane jest zorganizowanie wystawy w Muzeum Sportu o sporcie pożarniczym – przyjmujemy ciągle wszelkie sugestie z tym związane.

Następnie głos zabrał prof. Władysław Tabasz, który w swojej wypowiedzi szczególnie zwrócił uwagę na potrzebę wyjścia do tych wszystkich, którzy próbują tworzyć różne filmy, które później umieszczają w internecie. Dlatego może wyjdźmy z propozycją edukacji filmowej, pomagającej młodym twórcom (m.in. prawidłowy sposób tworzenia filmików z życia straży, narracje do tego oraz komentarze). To zaangażuje sporo młodych ludzi w naukę i prawidłowe sposoby wykorzystania nowych technologii.

Kolejnym uczestnikiem dyskusji był druh Marian Chmielewski, wiceprzewodniczący Komisji, który prezentując historię orkiestr strażackich podkreślił konieczność organizowania krajowego konkursu orkiestr strażackich. Inaczej cała wykonana dotychczas praca zostanie zaprzepaszczona a przecież młodzi czekają. Dodał, że orkiestry zasługują na to aby propagować je w mediach i aby ciągle były organizowane konkursy, przeglądy, które mogą skutkować wzrostem zainteresowania młodzieży OSP, szczególnie mieszkającej na wsi. Poinformował o organizacji i przebiegu VIII ogólnopolskiej pielgrzymki na Jasną Górę

Dr Paweł Gąsiorek z CMP w Mysłowicach przedstawił skrótową historię Muzeum. Jednak szczególną uwagę zwrócił na digitalizację, którą Muzeum też próbuje wprowadzać przy współpracy z bibliotekami. uniwersyteckimi. Zdigitalizowane pierwsze numery „Strażaka” można już znaleźć w bibliotece cyfrowej Uniwersytetu Warszawskiego, natomiast Śląska Biblioteka zdigitalizowała Strażaka wydawanego na Śląsku. Dodał, że niestety jak wszędzie problemem są finanse. Wyraził zainteresowanie propozycją zorganizowania wystawy o sporcie pożarniczym, bowiem już w latach dwudziestych nasi strażacy zdobywali medale. W dalszej części zapowiedział, że jeżeli wszystko się uda to być może w 2026 roku w Muzeum w Mysłowicach odbędzie się Konferencja Historyków Pożarnictwa CTIF. Na zakończenie podkreślił, że współpraca ze Związkiem trwa i może przybierać różne formy, np. pokazy, wystawy i spotkania. Prowadzący obrady Marian Zalewski dziękując za wypowiedź zwrócił uwagę na ścisłą współpracę w bieżącym roku Komisji z Muzeum. Wyraził nadzieję na wydawanie we wzajemnej współpracy roczników tak rocznika CMP jak i Zeszytów Historycznych ZG ZOSP RP. Jesteśmy gotowi do merytoryczne współpracy – dodał. Zaproponował rozważenie przez CMP w Mysłowicach organizacji ogólnopolskiej strażackiej konferencji na której spotkaliby się strażaccy historycy i kronikarze.

Głos w dalszej dyskusji zabrała druhna Danuta Raniowska, która stwierdziła, że należy kontynuować organizowanie przeglądów regionalnych orkiestr strażackich. Dodała, że w tej chwili układane są w samorządach budżety na przyszły rok. Może w tych miastach gdzie odbywały się spotkania regionalne zgłosić się do włodarzy miast i gmin o dofinansowanie. Pokazanie dużej grupy orkiestr jest ważne dla wielu miejsc gdzie odbywają się przeglądy. Nie zapominajmy o zespołach artystycznych działających przy OSP. Jeżeli nie będziemy ich pokazywać to działalność kulturalna przy OSP zaginie, natomiast jeżeli będziemy ciągle pokazywać to ta działalność będzie się rozwijać. Na zakończenie dodała, żeby dla uniknięcia błędów przy organizacji różnych imprez brać pod uwagę zdanie specjalistów.

Druhna Justyna Szablewska – doktorantka Uniwersytetu Wrocławskiego powiedziała, że zorganizowany na Dolnym Śląsku w maju br. wojewódzki konkurs kronik dał możliwość poznania i skonsolidowania środowiska kronikarzy. To spotkanie zaowocuje powstaniem Klubu Kronikarza lub Komisji Historycznej.

Do udziału w posiedzeniu komisji zostali zaproszeni aktywni kronikarze z woj. łódzkiego – Mariola i Henryk Burczyńscy oraz druh Bogdan Siwiński z woj. wielkopolskiego. W swojej wypowiedzi druh Siwiński zwrócił uwagę na potrzebę większego doceniania kronikarzy, wprowadzenia we wszystkich województwach jednolitego regulaminu przeglądów, kart oceny oraz kontynuacji spotkań ogólnokrajowych.

Dr Zdzisław J. Zawada powiedział, że trzeba wszystko notować, utrwalać a to przecież czynią nasi kronikarze. My prezentujemy historię poprzez wydawnictwa. W szczególności odnosi się to Zeszytów Historycznych ZG ZOSP RP. Pierwszy tom ukazało się w 1996 roku i tak ukazywały się następne przedstawiające historię pożarnictwa. Posiadamy też wiele materiałów na inne wydawnictwa jak monografie. Poparł stanowisko kontynuacji wydawania Zeszytów Historycznych.

Prof. Stanisław Kunikowski, prezes Włocławskiego Towarzystwa Naukowego skonstatował, że zgodnie z podpisaną w 2019 roku umową o współpracy z ZG ZOSP RP, uczelnia stara się docierać do młodych uczących się w liceach lub studiujących i zainteresować ich problematyką strażacką. Stwierdził, że szkoły, które prowadzą klasy mundurowe (w szkołach średnich) są zainteresowane tradycją strażacką. Powstają także klasy strażackie. Dodał, że miasto Ciechocinek, w którym odbywały się przeglądy orkiestr jest dalej nimi zainteresowany.

Kolejną osobą, która zabrała głos w dyskusji był dr Rafał Dmowski, poruszył zagadnienie dalszej organizacji konkursów kronik, szkoleń i warsztatów dla kronikarzy, jednolitych kart ocen i rozwoju w województwach klubów kronikarzy.

Prof. Piotr Gołdyn zauważył, że kronika jest bardzo ważnym dokumentem. W ich prowadzeniu należy wykorzystać nowe możliwości technologiczne.

Dr Grzegorz Szyszko podsumowując wypowiedzi zaakcentował, że nie rezygnujemy z organizowania konkursów kronik i orkiestr. Poprosił o współpracę i przekazywanie swoich przemyśleń i propozycji które mogą pomóc przy organizacji nowych edycji przeglądów i konkursów.

Komisja na wniosek dr. Mariana Zalewskiego zatwierdziła skład jury konkursów historycznych. W podsumowaniu dyskusji Marian Zalewski stwierdził, że kronikarze to liczna i ważna wspólnota, która rzeczywiście oczekuje wsparcia. Należy przekonsultować różnorodne pomysły i dokonać stosownych zmian organizacyjnych aby to środowisko mogło rozwijać się w każdym województwie. Zdarzały się problemy z oceną kronik. Być może ciężar oceny kronik należałoby przenieść na szczebel wojewódzki, a na szczeblu centralnym organizować spotkania najlepszych, szkolenia i seminaria. Ostatnio wiele dobrego dzieje się w województwach szczególnie w woj. wielkopolskim, łódzkim, lubelskim, opolskim, dolnośląskim. Wypowiadający zauważył, że w tomie 3 Analiz strategicznych Florian 2050 kronikarstwo amatorskie zostało dokładnie opisane. Wypowiedziało się kilkudziesięciu kronikarzy, historyków. Stwierdził, że wszystkie wypowiedzi są bardzo cenne. Wyraził przekonanie, że dotychczasowe działania programowe w tym wydawnictwa będą kontynuowane. Dotyczy to w szczególności współpracy z muzeami a zwłaszcza z Centralnym Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach oraz digitalizacji zbiorów we wszystkich oddziałach wojewódzkich.

Marian Zalewski zamykając posiedzenie podziękował za udział i aktywne zaangażowanie w sprawy programowe Związku. Zaprosił wszystkich uczestniczących w posiedzeniu do udziału w uroczystościach 102. rocznicy powstania Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP.

(MZ)

Zdjęcia: Iwona Legędź i Marian Zalewski

Z okazji 100-lecia Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP, w piętnastu województwach, ukazał się specjalny dodatek do lokalnych tytułów Grupy Polska Press.

Zamieszczamy cyfrową wersję tego historycznego wydania.

Dziennik Bałtycki Plebiscyt:

Po raz pierwszy uhonorowano strażaków ochotników nowym odznaczeniem, Krzyżem Rycerskim ustanowionym przez Zarząd Główny w roku obchodów 100-lecia Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP. Jest on nadawany strażakom narażającym swoje zdrowie i życie dla ratowania innych.

DOROTA PARDECKA

W Centrum Olimpijskim w Warszawie 14 grudnia odbyło się ostatnie w 2021 roku świąteczne posiedzenie Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP.

Spotkaniu przewodniczył prezes Waldemar Pawlak. Posiedzenie rozpoczęło się uhonorowaniem kawalerów Krzyża Rycerskiego nadanego przez Kapitułę Uchwałą nr 2/2021 z 10 grudnia 2021 roku. To ważne odznaczenie, przyjęte przez Zarząd Główny w roku jubileuszowym 100-lecia Związku OSP RP, przyznane zostało po raz pierwszy, a otrzymać je mogą tylko strażacy narażający swoje zdrowie i życie dla ratowania innych. Krzyż Rycerski za Męstwo, Ratowanie Życia i Ochronę Mienia otrzymali druhowie: Michał Klugowski z OSP Lulkowo (woj. kujawsko-pomorskie), Marcin Mitkowski z OSP Małdyty (woj. warmińsko-mazurskie), Jan Frąckowiak z OSP Wszembórz (woj. wielkopolskie) oraz Bartosz Żółtowski, Hubert Owczarek i Paweł Górski z OSP Borzęcin Duży (woj. mazowieckie). Bohaterów uhonorowali: przewodniczący Kapituły prezes Waldemar Pawlak, wiceprezesi ZG ZOSP RP: gen. brygadier w st. spocz. Wiesław Leśniakiewicz i Marian Starownik oraz członek Prezydium ZG ZOSP RP Eugeniusz Grzeszczak. – Jest to odznaczenie związane z cnotą męstwa, szczególnym poświęceniem, ryzykowaniem własnego życia, zdrowia, by uratować człowieka w potrzebie – powiedział prezes Waldemar Pawlak.

6 lipca 2019 roku strażak Ochotniczej Straży Pożarnej Lulkowo Druh Michał Klugowski spostrzegł poważny wypadek drogowy na skrzyżowaniu ulic w Toruniu. Zderzyły się dwa samochody osobowe. Strażak natychmiast ruszył na pomoc. Dokonał oceny stanu rannego mężczyzny zakleszczonego w pojeździe, udrożnił górne drogi oddechowe i rozpoczął tamowanie krwotoków stanowiących bezpośrednie zagrożenie życia. Do czasu przyjazdu straży pożarnej udzielał pomocy przez wybitą w pojeździe szybę. Strażak podczas akcji doznał okaleczeń dłoni i przedramion.

19 sierpnia 2017 roku strażak Ochotniczej Straży Pożarnej Małdyty Druh Marcin Mitkowki, jadąc służbową ciężarówką przez Czechy, zatrzymał się w korku na autostradzie około 60 km przed przejściem granicznym z Polską. Po chwili spostrzegł w lusterku wstecznym poważny wypadek. Palił się mocno zdeformowany samochód. Strażak natychmiast ruszył na pomoc. Zdołał wydobyć z wraku rannego kierowcę i ewakuować na bezpieczną odległość, pomimo braku pomocy ze strony innych kierowców. Uległ poparzeniom i ranom ciętym, których blizny na rękach i nogach pozostały na trwałe.

1 czerwca 2021 roku strażak Ochotniczej Straży Pożarnej Wszembórz Druh Jan Frąckowiak spostrzegł pożar domu sąsiadów w Cieślach Małych i natychmiast ruszył na pomoc. Paliła się kotłownia, a ogień wraz z trującymi gazami przedostawał się przez otwarte drzwi do wnętrza domu. Otrzymał informację, że w domu pozostało roczne dziecko. Druh Jan wszedł do palącego się domu, osłaniając głowę zmoczoną koszulą, odnalazł i uratował dziecko wyskakując z nim przez okno.

13 czerwca 2020 roku w miejscowości Kosewo Plaża podczas letniego wypoczynku nad brzegiem Wkry dwójka kąpiących się dzieci (rodzeństwo: 9-letni chłopiec i 12-letnia dziewczynka) nagle została porwana przez nurt rzeki. Przebywający w pobliżu strażacy Ochotniczej Straży Pożarnej Borzęcin Duży Druhowie: Hubert Owczarek, Paweł Górski i Bartosz Żółtowski zaalarmowani przez świadków tego tragicznego zdarzenia, ruszyli z pomocą. Hubert Owczarek i Paweł Górski usiłowali wydobyć dzieci na brzeg, jednak wartki nurt sprawiał, że nie było to łatwe. Na pomoc pospieszył ich kolega Bartosz Żółtowski, któremu udało się przejąć chłopca i dopłynąć z nim do brzegu. Chwilę później Hubert Owczarek i Paweł Górski, z pomocą nadpływających kajakarzy, wydobyli na brzeg również dziewczynkę.

Wręczenie FLORIANÓW 2021 było okazją do świętowania 100-lecia Związku OSP RP. Po raz pierwszy zabrzmiały też specjalnie skomponowane na Galę fanfary dla zwycięzców.

IWONA LEGĘDŹ

Artykuł ukazał się w „Strażaku” nr 10/2021

Strażaków ochotników zasiadających na widowni Gali FLORIANÓW 2021 powitały wyświetlane na ekranach LED ogromne złote statuetki, a pomiędzy nimi logo 100-lecia ZOSP RP. To podkreślało wyjątkowy charakter uroczystości, która była podwójnym świętem – nagrodzenia najlepszych strażackich inicjatyw i 100. rocznicy powstania ogólnokrajowego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP. Uroczystość otworzył występ Państwowego Zespołu Ludowego Pieśni i Tańca „Mazowsze”. Grafika na ekranach głównych zmieniała się w zależności od repertuaru Zespołu i tego, co prezentował balet. Jak zwykle był to brawurowy popis.

Następnie pojawili się prowadzący Galę: dziennikarka i prezenterka telewizyjna Miłka Skalska oraz muzyk i piosenkarz Paweł „Biba” Binkiewicz.

Rycerzom Floriana

Uroczystość rozpoczęło wprowadzenie sztandaru ZOSP RP, odśpiewanie hymnu państwowego i złożenie meldunku prezesowi Zarządu Głównego ZOSP RP Waldemarowi Pawlakowi, który następnie otworzył Galę i zwrócił się do obecnych na widowni druhen, druhów i gości specjalnych: ‒ Konkurs FLORIANY promuje ochotnicze straże pożarne, które mają wyjątkowe pomysły na poprawienie i rozwój życia społecznego i kulturalnego całego kraju. Chcę podziękować tym rycerzom Floriana, którzy oprócz tej podstawowej służby „Bogu na chwałę, ludziom na pożytek”, czyli działań ratowniczych, podejmują działania o wymiarze wspólnotowym, współpracują z partnerami i samorządami. Tutaj w szczególny sposób chciałbym podziękować wszystkim samorządom. Samorządowcy są pierwszym partnerem, bratem, tym, który wspiera działalność ochotniczych straży pożarnych, i to ważne, aby ta współpraca była dobrze doceniona. (…) A oprócz tego strażacy ochotnicy potrafią też znajdować partnerów w wielu różnych miejscach. Są to także pracodawcy, ci działający lokalnie, w całym kraju czy globalnie. Ważne, abyśmy potrafili przekonywać też tych, którzy w ramach społecznej odpowiedzialności biznesu wspierają cenne inicjatywy. Jeszcze raz gratuluję wszystkim, którzy zostali nominowani do nagrody głównej. Gratuluję tym, którym wręczymy statuetki. (…)

Gościnne Mazowsze

Głównym Partnerem Konkursu FLORIANY 2021 był samorząd województwa mazowieckiego i marszałek Adam Struzik. To dzięki jego przychylności wobec strażaków ochotników mogliśmy kolejny raz gościć w nowoczesnym Europejskim Centrum Matecznik Mazowsza w Otrębusach pod Warszawą. Ten nowoczesny obiekt ma znakomitą salę widowiskową, obszerne foyer i jest na tyle funkcjonalny, że może ugościć 500 widzów.

Spotkanie w Otrębusach było okazją do wręczenia uczestnikom okolicznościowych medali 100-lecia Związku. Otrzymali je członkowie Kapituły FLORIANÓW, zwycięzcy i nominowani, a także laureaci plebiscytu Partnera Medialnego Gali FLORIANÓW Grupy Polska Press. Prowadzący przypomnieli w kilku słowach o ważnym jubileuszu, jaki obchodzimy, i o wielkiej centralnej uroczystości z tej okazji, która odbyła się 4 września na Placu Zamkowym w Warszawie.

Specjalne fanfary

Wszystkie nominowane inicjatywy były prezentowane na ekranach LED. Potem na scenę wkraczał członek lub członkini Kapituły: prezydent Pracodawców RP Andrzej Malinowski, prof. ASP Artur Krajewski, redaktor naczelna „Strażaka” Dorota Pardecka. Za ich plecami zmieniała się grafika. Pojawiał się ogień gaszony wodą (dwa strażackie żywioły) i wyłaniała się nagroda główna ‒ statuetka FLORIANA. Tradycyjnie członek Kapituły trzymał w ręku złotą kopertę zabezpieczoną lakową pieczęcią w tym samym kolorze. (…) Na widowni nerwy sięgały zenitu, aż w końcu padała nazwa zwycięskiej OSP. Były wybuchy radości i wielkie wzruszenie. Po raz pierwszy zabrzmiały florianowe fanfary skomponowane przez adiunkta w Instytucie Sztuk Muzycznych Uniwersytetu Śląskiego na Wydziale Sztuki i Nauki o Edukacji oraz wieloletniego dyrygenta orkiestr dętych Karola Pykę. Laureaci dziękowali Kapitule za dostrzeżenie ich działań, a swoim partnerom za wsparcie przy realizacji inicjatyw.

Moc uczuć i wrażeń

Zwycięzcy kategorii „Aktywizowanie seniorów, współpraca pokoleń i integracja społeczna” OSP w Przygłowie przekazali wszystkim dobrą wiadomość, że mały chłopczyk, dla którego zbierali złom, wyzdrowiał, ma się dobrze i zamierza być strażakiem. Padła też ważna deklaracja – zwycięzca kategorii „Innowacje cyfrowe” druh Przemysław Jarnot z OSP Kazimierz, uhonorowany statuetką za wymyślenie systemu jednoczesnego alarmowania strażaków, zobowiązał się, że pomoże każdej ochotniczej straży pożarnej, która taki system chce zastosować u siebie. Projektem zachwycony był też prezes Pawlak, który komentując wygraną OSP Kazimierz, stwierdził, że ten system idealnie wpisuje się w ideę first respondera, czyli szybkiego, bezpośredniego alarmowania ratowników, aby mogli w czasie nie dłuższym niż 5 min udzielić pomocy.

Gala miała też wyjątkową oprawę artystyczną. Oprócz występu Zespołu „Mazowsze”, którym się rozpoczęła, był też koncert Orkiestry Dętej OSP Kłomnice, której towarzyszyły mażoretki z grupy tanecznej „Fanaberia”. Niespodziankę miał też prowadzący uroczystość Paweł „Biba” Binkiewicz. W pewnym momencie odłożył mikrofon, wziął gitarę i zaśpiewał strażakom swoją najnowszą piosenkę.

Gala pełna nagród

Zwycięzcy odebrali nie tylko największą nagrodę – dumę i satysfakcję z bycia docenionym, czego symbolem jest piękna, błyszcząca figurka FLORIANA, ale także nagrody rzeczowe i finansowe. Partnerzy Konkursu FLORIANY – firmy z branży pożarniczej, chcąc podziękować strażakom za ich działalność, ufundowali dla laureatów sprzęt pożarniczy lub przeznaczyli bony pieniężne. (…) Sprzymierzeńcy i promotorzy strażaków – samorządowcy również mieli niespodzianki dla OSP ze swojego terenu. Nagrody ufundowali marszałkowie województw: mazowieckiego, opolskiego, wielkopolskiego, kujawsko-pomorskiego, świętokrzyskiego, warmińsko-mazurskiego, małopolskiego.
(…)

Cały artykuł w papierowym wydaniu „Strażaka” nr 10/2021

Z okazji setnej rocznicy zjednoczenia ruchu strażackiego w Warszawie odbył się uroczysty apel w hołdzie pokoleniom ochotników służących ludziom i Ojczyźnie, często poświęcając zdrowie i życie. W uroczystości udział wzięło blisko 150 pocztów sztandarowych, zaproszeni goście, w tym prawnuczka Bolesława Chomicza, a przyglądało się wielu warszawiaków i turystów.

PAWEŁ POLIMIRSKI

Artykuł ukazał się w „Strażaku” nr 9/2021

W sobotę 4 września już od godziny 9 rano na warszawskim placu Zamkowym zaczęły zbierać się poczty sztandarowe, aby po uformowaniu kolumny ruszyć do archikatedry warszawskiej, gdzie o godzinie 11 rozpoczęła się msza święta w intencji rycerzy św. Floriana. W tym miejscu sto lat temu 8 i 9 września 1921 roku na nabożeństwie przed rozpoczęciem I Ogólnopaństwowego Zjazdu Straży Pożarnych RP jednoczącego ruch strażacki spotkali się jego uczestnicy. W sobotę mszę koncelebrowali: ksiądz biskup pomocniczy archidiecezji warszawskiej Michał Janocha, kapelan krajowy strażaków ks. st. bryg. Jan Krynicki i członek Głównego Sądu Honorowego ZOSP RP ks. Roman Sawczuk.

W Archikatedrze Warszawskiej

W homilii ksiądz biskup dużo miejsca poświęcił historii ruchu strażackiego. ‒ Serce się raduje, widząc w katedrze tyle mundurów strażackich, tyle sztandarów. 100 lat to okazja, aby podziękować Panu Bogu, żeby spojrzeć wstecz, w historię znacznie dłuższą niż jedno stulecie, bo przecież straż pożarna w takiej czy innej postaci istniała od zawsze. Organizacje w sensie systemowym zaczęły się tworzyć w XIX wieku, kiedy Polski nie było na mapie. Działały pod różnymi nazwami, tworzyły się w wioskach, miasteczkach, miastach zaboru rosyjskiego, austriackiego, pruskiego. Każdy miał swoją tradycję, własne zwyczaje. (…) Kiedy powstała Rzeczypospolita, to nie było prostą sprawą porozumieć się i stworzyć jedną organizację ochotniczych straży pożarnych. Ale nasi przodkowie umieli się wtedy dogadać, możemy się od nich tego uczyć dzisiaj. (…) To była straż pożarna i rzeczywiście pożar był tym żywiołem, z którym zmagali się przodkowie – pożary domów, zagród, placów. Wielu strażaków oddało życie w obronie Rzeczypospolitej we wrześniu 1939 roku i podczas okupacji. Dzisiaj profil jest inny. Lasy niestety płoną, ale pożarów domów jest mniej – sami najlepiej moglibyście powiedzieć, bo wiecie lepiej ode mnie, do jakich wypadków dzisiaj wzywana jest straż pożarna, do jakich klęsk żywiołowych i nieszczęść, którym zaradzacie – mówił hierarcha. – Chrystus mówi w ewangelii „Syn człowieczy nie przyszedł, żeby mu służono, tylko żeby służyć”. I wasza służba, drodzy bracia strażacy, drogie siostry, to jest właśnie pomoc w ludzkim nieszczęściu. Ona objawia coś bardzo ważnego, o czym bogaty, syty świat lubi zapominać – człowiek nie żyje dla siebie, że sens życia człowieka nie jest w nim samym, ale że się spełnia, realizuje, żyjąc dla innych, pomagając im i służąc – powiedział biskup Michał Janocha.

Po mszy uczestnicy złożyli kwiaty pod urną z „Ziemią z pobojowisk wojny światowej zbroczonych krwią Polaków w latach 1914‒1920-21” oraz na grobie Prymasa Tysiąclecia kardynała Stefana Wyszyńskiego. Oprawę muzyczną podczas nabożeństwa zapewniła Młodzieżowa Orkiestra Dęta OSP Suchowola oraz Kameralny Chór Mieszany CANTUS z Połczyna-Zdroju.

Na placu Zamkowym

Druh Tadeusz Wróblewski przeprowadził poczty sztandarowe oraz uczestników mszy na plac Zamkowy, gdzie o 12.30 rozpoczął się uroczysty apel „W jedności siła”. Prowadząca uroczystość Dobromiła Skalska przypomniała zebranym, że Związki strażackie działające pod zaborami, walczące przez lata o zachowanie polskości i odzyskanie niepodległości Polski, spotkały się na I Ogólnopaństwowym Zjeździe Straży Pożarnych RP w Warszawie w dniach 8‒9 września 1921 roku. Na wspólnych obradach powołany został do życia Główny Związek Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej, którego kontynuatorem jest Związek Ochotniczych Straży Pożarnych RP. Po ustawieniu pocztów sztandarowych dowódca uroczystości druh Przemysław Zieliński złożył prezesowi Zarządu Głównego ZOSP RP Waldemarowi Pawlakowi meldunek o gotowości do rozpoczęcia apelu, po czym obaj dokonali przeglądu pododdziałów. Odegrano hymn państwowy i na wieży zegarowej Zamku Królewskiego podniesiono flagę narodową. Następnie rozbrzmiał hymn ZOSP RP „Rycerze Floriana”.

Na placu Zamkowym do pocztów sztandarowych, zaproszonych gości oraz widzów swoje słowa skierował prezes ZG ZOSP RP Waldemar Pawlak. ‒ Świętujemy dziś 100-lecie połączenia ruchu strażackiego po 123 latach zaborów. Świętujemy Zjazd Głównego Związku Straży Pożarnych, który rozpoczął się od mszy w katedrze św. Jana, a następnie odbyły się obrady, które łączyły ponad 3 tysiące ochotniczych straży pożarnych. Związek w swoich działaniach był zawsze instytucją wspierającą, pomocniczą, realizował zasadę subsydiarności poprzez organizowanie zawodów sportowo-pożarniczych, ceremoniał i regulaminy, przeglądy, konkursy. Przekazywał najlepsze pomysły do wszystkich jednostek w kraju, do rycerzy Floriana, którzy mogli dzięki temu szybciej zdobywać lepsze kompetencje w ratowaniu człowieka w potrzebie – powiedział. ‒ Związek w ciągu tych stu lat przeżywał różne okresy. W czasie II wojny światowej, podczas okupacji hitlerowskiej, przeobraził się w struktury państwa podziemnego i ruch oporu „Skała”. Po wojnie Bolesław Chomicz odbudowywał Związek, poczynając od 1946 roku. Po paru latach okazało się, że ta wspólna strażacka działalność nie pasowała do czasów stalinowskich i od 1949 do 1956 roku Związek był rozwiązany. W 1956 roku nastąpiło jego odtworzenie, już w formule Związku Ochotniczych Straży Pożarnych. Okazało się, że ta działalność łącząca, integrująca środowisko strażackie jest bardzo potrzebna, a nasze działania nie wynikają tylko z przepisów prawa, a przede wszystkim z tego, że jesteśmy piastunami tradycji dobrych obyczajów. A to oznacza, że to, co robimy, chcemy robić i czynimy to ochotniczo, bezinteresownie. Nie musimy, ale rycerze św. Floriana pokazują, że tej pięknej strażackiej służbie potrafią poświęcić swoje życie, zdrowie i czas dla drugiego człowieka – podkreślił prezes Pawlak.

‒ Bardzo ważnym momentem w historii straży pożarnych był rok 1981. Byłem wówczas na studiach i obserwowałem, tu w Warszawie, wydarzenia w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej i protest podchorążych przeciwko temu, aby włączyć ich szkołę w struktury wojskowe i strażaków w działania represyjne. Od tamtego czasu, tamtego protestu studentów Wyższej Oficerskiej Szkoły Pożarniczej straż nie była już do takich działań wykorzystywana. To jest jakby kamień węgielny i mit założycielski dla Państwowej Straży Pożarnej. Jest wśród nas generał brygadier Wiesław Leśniakiewicz, który był podchorążym uczestniczącym w tamtych wydarzeniach. To właśnie podchorążym dziękujemy za ten piękny czyn i zachowanie, co sprawiło, że straż pożarna skupia się na pomocy drugiemu człowiekowi. Po transformacji w 1991 roku nastąpiły zmiany, uchwalona została Ustawa o ochronie przeciwpożarowej, a wśród nas jest jeden z posłów, który ją wprowadzał, Marian Starownik, obecnie wiceprezes Zarządu Głównego Związku OSP RP. To była i jest konstytucja dla straży pożarnych. W tym samym roku została także uchwalona Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej i w bieżącym roku świętujemy 30-lecie tej formacji w nowej formule – na ręce komendanta głównego PSP nadbrygadiera Andrzeja Bartkowiaka składamy w imieniu ochotników serdeczne życzenia i gratulacje dla braci z Państwowej Straży Pożarnej, z którymi jesteśmy złączeni strażacką służbą dla ludzi potrzebujących – kontynuował Waldemar Pawlak.

Wspólnota i braterstwo

‒ Nawiązując do homilii księdza biskupa, chciałbym podkreślić, że dzisiaj mamy dodatkową powinność gaszenia pożarów ludzkich serc, tej pożogi nienawiści, abyśmy przez ten przykład idący z ochotniczych straży pożarnych pokazywali, jak ważna jest wspólnota, braterstwo, budowanie wielkiej, wspaniałej rodziny, tak aby w naszej Ojczyźnie wszyscy czuli się potrzebni, docenieni i radośni. W imieniu Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej przekazuję wszystkim Druhnom i Druhom serdeczne podziękowania za piękną służbę naszej Ojczyźnie – zakończył prezes ZG ZOSP RP.

Komendant główny PSP nadbryg. Andrzej Bartkowiak życzył strażakom ochotnikom wszelkiego dobra i podziękował za wspólną służbę na rzecz ratowania zdrowia, życia, mienia i środowiska. Odczytano również listy gratulacyjne od: prezydenta RP Andrzeja Dudy, marszałek Sejmu RP Elżbiety Witek, przewodniczącego Parlamentarnego Zespołu Strażaków Zbigniewa Chmielowca oraz prezesa Fundacji WOŚP Jerzego Owsiaka.

Medale i występy

Poczty sztandarowe OSP, oddziałów powiatowych i wojewódzkich Związku biorące udział w uroczystości otrzymały medal okolicznościowy przygotowany z okazji jubileuszu. Wręczali je: prezes Waldemar Pawlak oraz wiceprezesi: Teresa Tiszbierek, Wiesław Leśniakiewicz i Marian Starownik.

Z okazji jubileuszu członkowie Chóru Cantus przygotowali pieśń „Płonie w nas strażacki zew”, która nawiązuje do strażackiego etosu i piękna bezinteresownej służby ludziom i Ojczyźnie. Popis swoich widowiskowych umiejętności dały: Orkiestra Dęta OSP Nadarzyn pod dyrekcją Mirosława Chilmanowicza i Młodzieżowa Orkiestra Dęta OSP Suchowola pod dyrekcją Jarosława Szczerby, której towarzyszył zespół taneczny FOCH.

W sobotę Warszawa mogła podziwiać blisko 150 pocztów sztandarowych, w tym znaczną reprezentację ochotniczych straży pożarnych mających 100 i więcej lat oraz liczną grupę członków młodzieżowych drużyn pożarniczych.

Z okazji 100. rocznicy działalności Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej Zarząd Główny ZOSP RP ustanowił 14 lipca Krzyż Rycerski Świętego Floriana za Męstwo, Ratowanie Życia i Ochronę Mienia. Wysokiej rangi złote korporacyjne odznaczenie będzie nadawane wyłącznie strażakom szczególnie zasłużonym w działaniach ratowniczych.

DOROTA PARDECKA

Odznaczenie charakteryzuje się szlachetną prostotą, choć uwidocznione są na nim ważne symbole – wizerunek Świętego Floriana i strażackie toporki, a ramiona Krzyża posiadają zdobienia w postaci cyrkonii. Krzyż Rycerski Świętego Floriana umieszczony jest na długiej wstędze i będzie zawieszany na szyi odznaczonego tak jak w przypadku Złotego Znaku Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z przyjętym regulaminem Kapituła nadająca Krzyż Rycerski Świętego Floriana liczy pięć osób, a jej kadencja jest równa kadencji władz Związku OSP RP. Kapitułę pierwszej kadencji stanowi: prezes Zarządu Głównego Związku OSP RP oraz czterech członków ZG ZOSP RP. Ale już w kolejnych kadencjach zasiadać w niej będą: prezes Zarządu Głównego oraz czterech kawalerów Krzyża Rycerskiego. Grono to będzie rozpatrywało wnioski o nadanie odznaczenia w kwietniu każdego roku. Jednak przewodniczący Kapituły w wyjątkowych przypadkach ma prawo do zwołania nadzwyczajnego posiedzenia.

Może być nadawany strażakom ochotniczych straży pożarnych, a także członkom zagranicznych służb ratowniczych, którzy w ramach prowadzonych akcji ratowniczych uratowali życie obywateli polskich w sytuacjach opisanych w regulaminie.

Pomysłodawcą Krzyża Rycerskiego Świętego Floriana za Męstwo, Ratowanie Życia i Ochronę Mienia jest prezes ZG ZOSP RP Waldemar Pawlak, a autorem projektu medalier Piotr Andrzej Gorol. Regulamin przyznawania Krzyża dostępny jest na stronie internetowej Związku: www.zosprp.pl.

Z okazji 100. rocznicy zjednoczenia ruchu strażackiego pod jednym wspólnym sztandarem Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej, Zarząd Główny ZOSP RP przygotował: medal okolicznościowy, monetę i znaczek.